پورتویانو، پایتخت نوظهور فولاد سبز اروپا

به گزارش می‌متالز به نقل از ایراسین، در شهر پورتویانو در اسپانیا، پروژه‌ای بزرگ و آینده‌نگرانه در حال شکل‌گیری است که می‌تواند نقطه عطفی در صنعت فولاد اروپا باشد. کارخانه Hydnum Steel، که تحت حمایت دولت اسپانیا و با مشارکت شرکت‌های فناوری سبز اروپایی راه‌اندازی شده، نخستین واحد تولید فولادی است که با ترکیبی از هیدروژن سبز و قراضه فلزی بازیافتی کار می‌کند. این کارخانه مدعی است قادر است میزان انتشار دی‌اکسیدکربن را تا ۹۸ درصد نسبت به فولادسازی‌های مرسوم کاهش دهد؛ ادعایی که اگر محقق شود، می‌تواند مسیر صنعت سنگین اروپا را برای همیشه تغییر دهد.

صنعت فولاد، یکی از بزرگ‌ترین منابع انتشار گاز‌های گلخانه‌ای در جهان است؛ به‌ گونه‌ای که حدود ۷ تا ۹ درصد از کل انتشار جهانی CO₂ از فرآیند‌های مرتبط با تولید فولاد ناشی می‌شود. روش‌های سنتی، نظیر استفاده از کوره‌های بلند برپایه زغال‌ سنگ کک، با گرمای زیاد سنگ‌ آهن را احیا کرده و فلز خام تولید می‌کنند، فرآیندی که به‌ طور هم‌زمان مقادیر هنگفتی کربن آزاد می‌کند. اما پروژه جدید اسپانیا، راهی متفاوت را برگزیده است (استفاده از احیای مستقیم آهن (DRI) با هیدروژن سبز به جای زغال‌ سنگ).

هیدروژن سبز، که از تجزیه آب توسط الکترولیز و با استفاده از برق حاصل از منابع تجدیدپذیر هم‌چون باد و خورشید تولید می‌شود، سوختی بدون کربن به شمار می‌رود، در Hydnum Steel، هیدروژن به‌ عنوان عامل احیاکننده سنگ‌ آهن به کار می‌رود تا اکسیژن آن جدا شود، و به جای تولید CO₂، تنها بخار آب از دودکش بیرون بیاید. پس از این مرحله، آهن احیاشده در کوره قوس الکتریکی ذوب می‌شود و با قراضه‌های فولادی بازیافتی ترکیب می‌گردد تا محصول نهایی تولید شود. همین ترکیب از فناوری‌های نو و بازیافت مواد، اساس کاهش چشم‌گیر انتشار کربن در این کارخانه را تشکیل می‌دهد.

پیوند صنعت و پایداری

راه‌اندازی Hydnum Steel تنها یک پروژه صنعتی نیست؛ بلکه نمادی از تغییر رویکرد اروپا به سوی اقتصاد سبز است، اسپانیا که از نظر منابع انرژی تجدیدپذیر غنی است، توانسته زیرساخت لازم برای تولید هیدروژن سبز را فراهم کند. منطقه پورتویانو (پیشتر مرکز صنایع نفت و پتروشیمی کشور) اکنون به عنوان کانون جدید انرژی پاک شناخته می‌شود. انتقال تخصص صنعتی این منطقه از سوخت‌های فسیلی به فناوری‌های فاقد کربن، نمونه‌ای از «گذار عادلانه» در عمل است؛ تغییری که نه‌ تنها محیط زیست را حفظ می‌کند، بلکه مشاغل پایدار جدیدی نیز ایجاد می‌کند.

با توجه به برآوردها، این کارخانه ظرف چند سال آینده می‌تواند سالانه چند میلیون تُن فولاد با انتشار نزدیک به صفر تولید کند، در مقایسه با کشورهایی، چون آلمان و سوئد، اسپانیا با هزینه‌های انرژی پایین‌تر و تابش بیشتر خورشید، موقعیتی ممتاز برای توسعه صنعت فولاد پاک دارد، هم‌ اکنون کشور‌های سوئد و آلمان نیز پروژه‌های مشابهی، چون HYBRIT و ArcelorMittal Bremen را پیش می‌برند، اما Hydnum Steel نخستین پروژه اسپانیایی است که از مرحله طرح به اجرا رسیده و حمایت مستقیم دولت مرکزی را دارد.

فناوری و نوآوری در خدمت کاهش کربن

فرآیند تولید فولاد سبز در این کارخانه بر پایه سه رکن کلیدی بنا شده است:

۱. مصرف انرژی ۱۰۰درصد تجدیدپذیر برای الکتروشیمی و ذوب فلز؛

۲. استفاده از هیدروژن سبز به عنوان عامل احیای سنگ‌ آهن؛

۳. بازیافت گسترده قراضه فولادی برای کاهش استخراج و انرژی لازم.

همچنین در این واحد از سامانه‌های نوین بازچرخانی آب صنعتی استفاده می‌شود تا پساب خاکستری و فاضلاب تصفیه شده دوباره در چرخه تولید مورد مصرف قرار گیرد. این تدابیر سبب می‌شوند که مصرف آب تازه در حدود ۴۰٪ کمتر از کارخانه‌های سنتی باشد. در نتیجه، فولاد حاصل نه فقط از نظر انتشار کربن، بلکه از دیدگاه مصرف منابع طبیعی نیز پایدارتر است.

چالش‌ها و چشم‌انداز‌ها

با وجود هیجان‌آور بودن این پروژه، مسیر دستیابی به فولاد کاملاً پاک با چالش‌های فنی و اقتصادی متعددی روبه‌روست. تولید هیدروژن سبز هنوز گران است؛ هزینه برق تجدیدپذیر، تجهیزات الکترولیز و زیرساخت انتقال گاز در مقیاس بزرگ همه نیازمند سرمایه‌گذاری فراوان‌اند، با این حال روند کاهش هزینه‌ها به لطف رقابت جهانی در حوزه انرژی پاک چشمگیر بوده است، همچنین اتحادیه اروپا با سیاست‌هایی، چون «قانون صنعتی سبز» و «مالیات کربن مرزی» می‌کوشد این نوع تولید را از نظر اقتصادی جذاب‌تر کند.

Hydnum Steel پیش‌بینی می‌کند با بهره‌برداری کامل، هزینه تولید هر تُن فولاد تا سال ۲۰۳۰ به سطح رقابتی با فولاد معمولی برسد، اگر این هدف تحقق یابد، اروپا می‌تواند بخش بزرگی از نیاز فولاد خود را از منابع کم‌کربن تأمین کند و وابستگی به واردات فولاد آلاینده از کشور‌های دیگر را کاهش دهد.

بر اساس گزارش‌های تجاری، بازار جهانی فولاد پاک تا سال ۲۰۳۵ ممکن است بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار ارزش پیدا کند. اسپانیا با ورود زودهنگام به این مسیر، توانسته موقعیت راهبردی خود در زنجیره تأمین صنعتی اتحادیه اروپا را تقویت کند. فولاد پاک تولیدی Hydnum Steel به‌ ویژه برای صنایع خودرو‌های برقی، ساختمان‌های کم‌اثر کربنی و تجهیزات تجدیدپذیر (مانند توربین‌های بادی) اهمیت خواهد داشت، حتی انتظار می‌رود شرکت‌های بزرگ خودروسازی اروپایی مانند Volkswagen و Stellantis در قرارداد‌های تأمین بلندمدت با این کارخانه وارد همکاری شوند.

به همین ترتیب، پروژه‌هایی مانند تأسیس این کارخانه در پورتویانو نشان می‌دهد که رقابت جهانی در عرصه فولاد سبز به شدت در حال افزایش است، کشور‌هایی مثل سوئد، آلمان، چین و ژاپن نیز سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در این حوزه انجام می‌دهند، اما نقش اسپانیا به عنوان کشوری جنوبی با دسترسی فراوان به انرژی خورشیدی، می‌تواند معادلات رقابت را به نفع خود تغییر دهد.

آنچه در اسپانیا در حال روی دادن است، به‌ صرف به صنعت فولاد محدود نمی‌شود؛ بلکه نمایان‌گر تغییر بنیادین در ساختار اقتصادی اروپا است. در دهه پیش‌ رو، تولیدات صنعتی باید نه تنها کارآمد، بلکه سازگار با اقلیم باشند. صنایع سنگین به ویژه فولاد و سیمان باید از منبعی آلاینده به جریانی پشتیبان توسعه پایدار بدل شوند. Hydnum Steel نمادی از این حرکت است – حرکتی از سوخت‌های فسیلی به سمت هیدروژن و برق سبز، از استخراج بی‌پایان به سمت بازیافت هوشمند، از رقابت صرف بر اساس قیمت به سوی رقابت بر پایه مسوولیت اقلیمی. در صحنه‌ای بزرگ‌تر، چنین تحولاتی می‌تواند به دستیابی اروپا به هدف خالص صفر کربن تا سال ۲۰۵۰ کمک کند و هر گام در این مسیر، مانند همین کارخانه در اسپانیا، نمایانگر هم‌افزایی علم، سیاست و اراده جمعی برای آینده‌ای سبزتر است.

پروژه فولاد پاک اسپانیا بیش از آنکه یک سرمایه‌گذاری صنعتی باشد، پیام روشنی برای آینده صنعت فولاد جهان دارد: فولاد بدون کربن ممکن است و در حال رخ دادن است. در روزگاری که تغییرات اقلیمی یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بشر است، چنین مراکزی نشان می‌دهند که حتی صنایع سنگین، با استفاده از نوآوری و انرژی‌های تجدیدپذیر، می‌توانند به بخشی از راه‌حل تبدیل شوند، اگر ادعای کاهش ۹۸ درصدی انتشار CO₂ این کارخانه تحقق یابد، اسپانیا نه تنها در تولید فولاد، بلکه در شکل‌دهی آینده صنعتی پایدار اروپا پیشتاز خواهد بود، Hydnum Steel سرآغاز فصلی نو در تاریخ فولادسازی قاره است – فصلی که در آن قدرت، نه از حرارت زغال‌ سنگ، بلکه از پاکی باد و نور خورشید برمی‌خیزد.

منبع: ایراسین