۲۹ سال تعهد فولاد مبارکه به پایداری و حفاظت از محیط زیست

به گزارش می‌متالز، شرکت فولاد مبارکه به عنوان پیشگام صنعت فولاد ایران، در این روز‌ها بیست‌ونهمین سالروز دریافت گواهینامه بین‌المللی سیستم مدیریت محیط‌ زیست ISO۱۴۰۰۱ را پاس می‌دارد. به همین مناسبت مصاحبه‌ای با مدیر مدیریت شهری، رئیس و کارشناسان محیط‌ زیست به واکاوی رویکرد و دستاورد‌های فولاد مبارکه در این حوزه پرداخته است. در ادامه ماحصل این گفت‌و‌گو‌ها را می‌خوانید.

رویکرد فولاد مبارکه به حوزه محیط‌زیست را توضیح دهید.

پاسخ: «سیدمحمدجواد مجیدی» مدیر مدیریت شهری فولاد مبارکه

شرکت فولاد مبارکه پس از نزدیک به سه دهه فعالیت صنعتی توسعه‌محور در چارچوب الزامات محیط‌زیستی و رعایت قوانین مربوط، اکنون با درک صحیح از تغییرات محیط کلان صنعت، ضمن اتخاذ رویکردی تحول‌گرا هم‌راستا با تحولات جهانی در عرصه صنعت، ذیل اهداف و جهت‌گیری‌های کلان اقتصادی کشور اقدام به بازتعریف جایگاه و چشم‌انداز خود در عرصه اقتصاد و صنعت کرده و تحقق سازمانی سبز را دنبال می‌کند.

تا چه اندازه فعالیت‌های فولاد مبارکه را می‌توان الگویی برای سایر سازمان‌ها تلقی کرد؟

این شرکت علاوه بر ایفای نقش به‌ عنوان الگو و پیشران در زمینه توسعه پایدار، با توجه به ابعاد اقتصادی خود، ارزش‌آفرینی و مشارکت در توسعه و پیشرفت صنعتی و اقتصادی کشور را به‌ عنوان رسالتی بازتعریف شده، انتخاب کرده و می‌تواند از سوی نهاد‌های سیاست‌گذار و ناظر در حوزه محیط‌ زیست و پایداری، برای دیگر صنایع به‌ عنوان یک الگوی ملی مطرح شود.

دریافت گواهینامه بین‌المللی سیستم مدیریت محیط‌ زیست ISO۱۴۰۰۱ از چه منظر دیگری اهمیت دارد؟

این دستاورد تاریخی که فولاد مبارکه را به‌ عنوان اولین مجتمع بزرگ صنعتی کشور در این زمینه معرفی کرد، نقطه عطفی در ادغام توسعه صنعتی با حفاظت از محیط‌ زیست بوده است. نظام مدیریت محیط‌ زیست (EMS) نتیجه نهایی دیدگاه‌های حفاظت از محیط‌ زیست، هماهنگی با طبیعت، بهره‌برداری بهینه از منابع و انرژی و کنترل آلودگی‌هاست. در این نگرش، معیار‌ها و شاخص‌های انتخاب خدمات و محصولات نه‌ تنها بر پایه کیفیت، بلکه بر اساس هماهنگی و سازگاری با محیط‌ زیست استوار است. علاوه بر آن، حرکت در جهت توسعه پایدار و رویکرد جهانی آن، اهمیت حفاظت و سازگاری با محیط‌ زیست را دوچندان ساخته است.

درباره برخی از دیگر مزایای دریافت این گواهینامه بین‌المللی توضیح دهید.

پاسخ: «بهنام کاویانی» رئیس محیط‌ زیست فولاد مبارکه

در همین راستا سازمان‌ها با دریافت گواهینامه ISO‌۱۴۰۰۱ ضمن تضمین اجرا و پیاده‌سازی سیستم مدیریت محیط‌ زیست، تعهد خود به محیط‌ زیست و طبیعت را نشان داده و از مزایای رقابتی متعددی بهره‌مند خواهند شد. شرکت فولاد مبارکه اصفهان نیز به‌ منظور دست‌یابی به سطح مطلوب و فراگیر کیفیت در عملکرد و محصولات از یک سو و ایجاد اطمینان و مقبولیت ملی و بین‌المللی از سوی دیگر، از ابتدای ساخت و نصب تجهیزات و همچنین طی دوران بهره‌برداری، توجه به محیط‌ زیست را به‌ عنوان یکی از الزامات و مزیت‌های نظام مدیریتی خود تلقی کرده است.

برخی از مزایای اخذ گواهینامه ISO‌۱۴۰۰۱ و به‌ کارگیری استاندارد‌های آن عبارت‌اند از: مدیریت پسماند‌ها و گذار به اقتصاد چرخشی؛ کاهش هزینه‌های سازمان؛ جهت‌گیری مسوولیت اجتماعی شرکت همسو با اهداف محیط‌زیستی؛ مزیت رقابتی برای ورود به بازار‌های بین‌المللی؛ تأکید بر رعایت الزامات و قوانین و مقررات ملی و بین‌المللی؛ ارتقای برند سازمانی در بین ذی‌نفعان؛ تأیید ارگان‌های دولتی و غیردولتی؛ ورود به مناقصات و دریافت حداکثر امتیاز؛ افزایش عملکرد نظارتی و در نتیجه کاهش جریمه‌های احتمالی برای عدم رعایت قوانین و مقررات محیط‌ زیست؛ شناسایی نقاط قابل‌بهبود در راستای کاهش مصرف منابع، آب و انرژی.

دریافت گواهینامه بین‌المللی سیستم مدیریت محیط‌ زیست ISO‌۱۴۰۰۱ برای خود فولاد مبارکه چه اهمیت دیگری دارد؟

از طریق ایجاد پیوند بین نظام مدیریت محیط‌ زیست و نظام مدیریت کیفیت، بینشی یکپارچه از کیفیت و جنبه‌های زیست‌محیطی به وجود خواهد آمد. کیفیت و محیط‌ زیست در این رویکرد به‌ عنوان دو مفهوم یکپارچه و مکمل یکدیگر توصیف شده‌اند که در چارچوب اصول پایداری و معیار‌های ESG ادغام می‌شوند. این استاندارد‌ها به سازمان امکان می‌دهند که خط‌مشی فعالیت‌های خود را در ارتباط با محیط‌ زیست ترسیم کند و با تحت کنترل داشتن عوارض نامطلوب محیط‌زیستی در مراحل مختلف چرخه حیات (شامل زنجیره تأمین، تولید و مصرف)، در جهت کاهش و حذف این عوارض گام بردارد. با استقرار ISO‌۱۴۰۰۱، شرایطی برای شرکت به وجود می‌آید که به‌ طور پیوسته پیامد‌های محیط‌زیستی فعالیت‌های خود را از طریق تعریف اقدام اصلاحی و تعریف پروژه‌های مربوط بهبود، کنترل و کاهش دهد.

درباره اقدامات فولاد مبارکه در حوزه محیط‌زیست قدری توضیح دهید.

پاسخ: «محمد رحمتی» کارشناس محیط‌ زیست فولاد مبارکه

در این راستا، فولاد مبارکه با تعریف اقدامات اصلاحی مختلف در حوزه‌های آب، هوا، انرژی، پسماند‌ها با سرمایه‌گذاری بیش از ۲.۵ میلیارد دلار، نه‌ تنها عملکرد زیست‌محیطی خود را تقویت می‌کند، بلکه هزینه‌های ناشی از هدررفت منابع را کاهش داده است. مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در این خصوص به شرح زیر است:

یکی از این اقدامات کنترل و جمع‌آوری غبار و آلاینده‌های هوا شامل نصب بیش از ۲۰۰ دستگاه کنترل آلودگی هوا (مانند سیکلون‌ها، بگ‌هوس‌ها و اسکرابرها)، نصب سیستم‌های پایش آنلاین آلاینده‌ها روی دودکش‌ها و... است.

اقدام دیگر مدیریت آب و جلوگیری از آلودگی آب و خاک شامل ارتقای کمی و کیفی تصفیه‌خانه پساب صنعتی و ایجاد شبکه جمع‌آوری پساب شهری از ۹ شهر پیرامون خود، اجرای پروژه انتقال آب از دریای عمان برای توقف برداشت آب صنعتی از زاینده‌رود تا سال ۱۴۰۴، استفاده از پساب‌های غیرقابل تصفیه (ریجکت RO) برای خنک‌کاری سرباره، احداث لاگون‌های تبخیری جدید برای مدیریت پساب‌ها و لجن‌ها و... است.

فولاد مبارکه همچنین با مدیریت پسماند‌ها و فرآوری ضایعات فرآیندی با رویکرد اقتصاد چرخشی شامل فرآوری سرباره برای استفاده در جاده‌سازی و سیمان، بازیابی غبارات بگ‌هوس، استفاده حداکثری از قراضه در کوره‌های قوس الکتریکی، فراوری لجن‌های اکسیدی نورد گرم و پودر‌های اکسیدی نورد سرد و تبدیل به کنستانتره و... گام‌های بعدی در این حوزه را برداشته است.

از اقدامات دیگر می‌توان به بهینه‌سازی مصرف انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر شامل احداث نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی و نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی در راستای کاهش انتشار کربن، کاهش شدت مصرف انرژی از طریق بهینه‌سازی کوره‌ها و بازیابی حرارت و... اشاره کرد.

همچنین توسعه فضای سبز و حفاظت از تنوع زیستی شامل ایجاد و نگهداری ۱۴۵۰ هکتار فضای سبز داخل شرکت با استفاده از سیستم آبیاری قطره‌ای، میزبانی ۱۵۰ گونه جانوری و ۱۲۰ گونه گیاهی، کاشت بادام‌کوهی (اسکوپاریا) به‌ صورت دیم در عرصه‌ای به وسعت بیش از ۳۰۰۰ هکتار از اراضی پیرامونی مجتمع، مشارکت فعال در طرح ملی کاشت یک میلیارد نهال و... بخش دیگری از اقدامات در این زمینه است.

فولاد مبارکه با اجرای این پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری در این حوزه هدفی بزرگ را دنبال می‌کند. به نظر شما این هدف چیست؟

این پروژه‌ها بخشی از تعهد فولاد مبارکه به توسعه پایدار است که با ممیزی‌های سالانه ISO۱۴۰۰۱ نظارت می‌شود و منجر به ارتقای عملکرد محیط‌زیستی شده است. فولاد مبارکه به‌ منظور حرکت به‌ سوی بهره‌وری بیشتر، افزایش توان رقابتی و تولید فولاد سبز با نگاه به آینده گامی فراتر برداشته است. بهره‌وری سبز تلفیقی از وجوه اقتصادی و اجتماعی همچنین وسیله‌ای برای هماهنگ ساختنِ بهره‌وری محیط‌زیست، افزایش تولید، پیشرفت اقتصادی و نهایتاً کلید اصلی رشد و توسعه پایدار برای بهبود بخشیدن به کار و زندگی و خلق آینده‌ای بهتر است.

درباره برنامه‌های زیست‌محیطی فولاد مبارکه توضیح دهید.

پاسخ: «حمید عظیمی» کارشناس محیط‌ زیست

در همین راستا، برنامه پنج‌ساله اول محیط‌ زیست شرکت فولاد مبارکه اصفهان (۱۴۰۱-۱۴۰۵) با هدف دست‌یابی به محیط‌ زیست پایدار و به حداقل رساندن ردپای زیست‌محیطی تدوین شد. این برنامه بر اساس استاندارد‌های ISO‌۱۴۰۰۱ و ادغام با سیستم مدیریت کیفیت، بر اصول توسعه پایدار تمرکز داشته و در ادامه با نگاه جامع‌تر و یکپارچه به موضوعات پایداری، محیط‌ زیست و فولاد سبز برنامه پنج‌ساله دوم (۱۴۰۶-۱۴۱۰) در حال تدوین است.

این برنامه‌ها چه اهدافی را دنبال می‌کنند؟

به‌ طور کلی این اهداف عبارت‌اند از: کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای (CO₂) در مسیر دست‌یابی به کربن خنثی؛ حرکت به سمت فولاد سبز با استفاده از فناوری پل و تکنولوژی‌های کم‌کربن؛ مدیریت محصولات جانبی و دستیابی به Zero Waste با رویکرد اقتصاد چرخشی؛ کاهش شدت مصرف انرژی؛ توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر؛ کاهش انتشار آلاینده‌ها به هوا؛ مدیریت جامع، هماهنگ و نظام‌مند منابع آبی؛ حافظت از تنوع زیستی.

درباره آخرین دستاورد‌های فولاد مبارکه در حوزه محیط‌ زیست توضیح دهید.

شرکت فولاد مبارکه در مسیر جدید موفق شد در شهریورماه ۱۴۰۴ گواهینامه‌های بین‌المللی ایزو ۱-۱۴۰۶۴ و ۱۴۰۶۷ مربوط به پایش و مدیریت انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و ردپای کربن محصولات را به‌ عنوان اولین شرکت ایرانی از SGS سنگاپور دریافت کند. همچنین پروژه فرآوری لجن‌های صنعتی و تبدیل به کنستانتره به‌ عنوان یکی از پروژه‌های برتر حوزه پایداری Worldsteel در سال ۲۰۲۵ انتخاب شد.

این رویکرد‌ها و دستاورد‌ها نشان می‌دهد فولاد مبارکه به‌ عنوان الگویی ملی و همگام با فولادسازان برتر جهان، به توسعه پایدار و بهره‌وری سبز متعهد بوده و نکوداشت این سالروز تجلیل از مسیری است که متعهدانه آغاز شده و با استمرار آن به خلق آینده‌ای بهتر برای جامعه و محیط‌ زیست خواهد انجامید.

منابع: خبرنامه داخلی گروه فولاد مبارکه ۱۴۶۷ و ایراسین