چگونه غول فولادی ایران از سد ناترازی انرژی عبور کرد؟

‌می‌متالز - در حالی‌ که زنگ خطر ناترازی انرژی در سال ۱۴۰۴ زودتر و بلندتر از همیشه به صدا درآمد، تازه‌ترین آمار‌های منتشرشده از عملکرد یازده‌ ماهه فولاد مبارکه اصفهان، شوک مثبتی به فضای صنعتی کشور وارد کرد. این شرکت نه‌ تنها اجازه نداد چرخ‌های تولیدش تحت تأثیر محدودیت‌های بی‌سابقه شبکه سراسری برق متوقف شود، بلکه موفق شد بالاترین میزان رشد تولید در تاریخ بهره‌برداری خود را به ثبت برساند. اما پشت پرده این اعداد درخشان، داستانی از یک تغییر پارادایم راهبردی و نگاه بلندمدت نهفته است.

به گزارش می‌متالز، بر اساس گزارش عملکرد یازده‌ ماهه سال ۱۴۰۴، فولاد مبارکه در تولید محصول راهبردی آهن اسفنجی به رشد خیره‌کننده ۱۲.۱ درصدی دست یافته است. این موفقیت در بخش تولید تختال با ۲.۱ درصد رشد و تحقق ۱۰۳ درصدی برنامه تولید و در کلاف گرم با ۲.۷ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل تکرار شد. در این میان، نقش شرکت فولاد و نورد سبا نیز با تحقق ۱۱۷ درصدی برنامه تولید آهن اسفنجی و رشد ۱۵.۱ درصدی، در این پازل موفقیت بسیار پررنگ بود. سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، این دستاورد را نتیجه مستقیم کاهش وابستگی به شبکه سراسری و به ثمر نشستن سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی می‌داند.

وقتی سهم فولاد مبارکه از شبکه سراسری برق به صفر رسید

برای درک بزرگی این دستاورد، باید به ابعاد فشاری که بر این صنعت وارد شد نگریست. در سال ۱۴۰۴، محدودیت‌های برقی نه از تیرماه، بلکه از نیمه فروردین‌ماه آغاز شد. در حالی‌ که در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۵۰۰ مگاوات برق از شبکه سراسری به این مجتمع تحویل می‌شد، این عدد در سال جاری در مقاطعی به صفر رسید.

هم‌زمان، شوک هزینه‌ای نیز فشار را دوچندان کرد. بر اساس اظهارات مدیران فولاد مبارکه، تعرفه اسمی برق صنایع نسبت به سال ۱۳۹۸ حدود ۲۸ برابر افزایش یافته است. با این‌ حال، وقتی هزینه‌های جانبی شبکه، محدودیت‌های تحمیلی و قیمت برق مصرفی در عمل محاسبه می‌شود، این افزایش به حدود ۳۸ برابر می‌رسد. از منظر اقتصادی و با احتساب سرمایه‌گذاری‌های سنگین و اجتناب‌ناپذیر در احداث نیروگاه‌های اختصاصی، برآورد‌ها نشان می‌دهد قیمت مؤثر برق برای فولاد مبارکه در مقایسه با سال‌های پیش، تا حدود ۵۰ برابر افزایش یافته است. در بخش گاز نیز قیمت هر مترمکعب از حدود ۲۸۰۰ تومان در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۱۱ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده و عملاً هزینه خوراک واحد‌های احیای مستقیم را دگرگون کرده است.

استراتژی بقا؛ از مخالفت‌های دیروز تا تحسین‌های امروز

فولاد مبارکه چگونه از این بن‌بست عبور کرد؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه می‌شود: خودتأمینی. سال‌ها پیش، زمانی که ایده احداث نیروگاه‌های اختصاصی در فولاد مبارکه مطرح شد، منتقدان بسیاری آن را غیراقتصادی می‌دانستند. اما امروز همان پروژه‌ها به فرشته نجات صنعت تبدیل شده‌اند. سرمایه‌گذاری در نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی و نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی (بزرگ‌ترین در کشور) و چندین پروژه زیرساختی دیگر، مسیری بود که این شرکت برای تضمین بقای خود برگزید.

فولاد مبارکه با درک این موضوع که «تولید خط قرمز است»، در ماه‌هایی که شبکه سراسری توان تأمین برق را نداشت، با تکیه بر نیروگاه‌های خود، نه‌ تنها تولید را حفظ کرد، بلکه مانع از انتقال فشار خاموشی به بخش خانگی شد.

هوشمندی در مدیریت منابع و سبد محصول

موفقیت فولاد مبارکه تنها در تولید برق نبود؛ بلکه در «مدیریت هوشمندانه داشته‌ها» تجلی یافت. این مجموعه با دو استراتژی کلان حرکت کرد:

۱. تمرکز بر محصولات با ارزش‌افزوده بالا: تولید محصولات ویژه باعث شد تا حتی با وجود محدودیت در تناژ کلی در برخی مقاطع، سودآوری و جایگاه بازار حفظ شود.

۲. بازطراحی نقشه راه آب و انرژی: افزایش ظرفیت تولید فولاد خام از ۲.۵ به ۷.۵ میلیون تن بدون افزایش در دیماند مصرف برق و آب، نشان‌دهنده ارتقای چشم‌گیر بهره‌وری و استفاده از فناوری‌های نوین است.

مدیریت یکپارچه انرژی در سطح گروه

یکی از نکات قابل توجه در عملکرد امسال فولاد مبارکه، نحوه مدیریت یکپارچه انرژی در سطح گروه بود. در شرایطی که در سال‌های گذشته، قطعی برق باعث توقف کامل برخی واحد‌ها شده بود، امسال با مدیریت متمرکز منابع انرژی، بخشی از برق تولیدی نیروگاه‌های اختصاصی به واحد‌های زیرمجموعه تخصیص یافت تا پایداری تولید در کل زنجیره حفظ شود.

چشم‌انداز؛ در انتظار شکسته‌شدن تمامی رکورد‌ها

ثبت رشد ۱۲ درصدی در آهن اسفنجی، تحقق ۱۰۳ درصدی برنامه تولید تختال و عبور از برنامه تولید در اکثر خطوط، نویدبخش آن است که تا پایان سال ۱۴۰۴، تمامی رکورد‌های سالانه تاریخ بهره‌برداری این شرکت شکسته شود. فولاد مبارکه ثابت کرد که در دوران گذار انرژی، شرکت‌هایی برنده هستند که پیش‌بینی چالش را به سرمایه‌گذاری هدفمند تبدیل کنند. امروز، غول فولادی ایران با حفظ سهم ۳۴ درصدی در تولید کشور، نشان داد که راه برون‌رفت از بحران‌های زیرساختی، نه انتظار برای راهکار‌های دولتی، بلکه پیشگامی در توسعه و خودتأمینی است.

منابع: معدن‌مدیا - ساقی نبی‌لو/ خبرنامه داخلی گروه فولاد مبارکه ۱۴۶۷/ ایراسین

فولاد مبارکه