دگردیسی سبد انرژی جهان در مارتن ۲۰۵۰

‌می‌متالز - اگر تاریخ انرژی را کتابی طولانی بدانیم، فصل ۲۰۲۴ تا ۲۰۵۰ هیجان‌انگیزترین بخش آن است؛ جایی که سلطه قرن‌ها همه سوخت‌های فسیلی به چالش کشیده می‌شود. در حالی که زغال سنگ سقوطی تاریخی را تجربه می‌کند و انرژی‌های خورشیدی و بادی به قهرمانان تازه‌نفس صحنه تبدیل می‌شوند، نفت و گاز هم‌چنان با سرسختی جای خود را حفظ کرده‌اند. اما در این گذار بزرگ، برق ستاره اصلی داستان است. جهانی که از سوخت‌های جامد به جریان الکترون‌ها می‌گذرد، دقیقاً همان صحنه‌ای است که صنعت فولاد ایران، با زیرساخت‌های مبتنی بر گاز و برق، زودتر از بقیه به آن رسیده است.

به گزارش می‌متالز به نقل از ایراسین، اگر تاریخ انرژی را یک رمان بلند در نظر بگیریم، فصل ۲۰۲۴ تا ۲۰۵۰ احتمالاً دراماتیک‌ترین بخش آن خواهد بود. در این فصل، قهرمانان قدیمی (سوخت‌های فسیلی) که برای قرن‌ها فرمانروای مطلق بودند، برای اولین بار با رقبایی روبه‌رو می‌شوند که جوان‌تر و چابک‌ترند و حمایت بی‌دریغ طبیعت و سیاست را پشت سر خود دارند. نمودار‌های چشم‌انداز انرژی نشان می‌دهند که اگرچه تقاضای جهانی انرژی هم‌چنان رشد خواهد کرد (۱۰ تا ۲۵ درصد)، اما ترکیب این سبد در حال تجربه یک زلزله خاموش است.

در این نبرد بزرگ، زغال‌ سنگ اولین قربانی است. شکل شماره ۱، این سقوط آزاد را به تصویر می‌کشد. نوار نارنجی‌رنگ زغال‌ سنگ که در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۷ درصد از انرژی جهان را تأمین می‌کرد، تا سال ۲۰۵۰ سهم آن از تولید انرژی جهان به ۱۳ درصد سقوط خواهد کرد و حجم آن از ۱۷۸ اگزازول به ۹۵ اگزازول کاهش می‌یابد. این یعنی پادشاه سیاه انقلاب صنعتی، تاج‌وتخت خود را از دست داده است.

در مقابل، انرژی‌های تجدیدپذیر (خورشید و باد) قهرمانان نوظهور این داستان هستند. در نمودار، نوار زردرنگ خورشید و نوار سبز باد را ببینید که چگونه از یک سهم ناچیز در ۲۰۲۴، به بازیگران اصلی در سال ۲۰۵۰ تبدیل می‌شوند. سهم خورشید به‌ تنهایی به ۱۱ درصد و باد به ۵ درصد از کل انرژی خواهد رسید. اگرچه این ارقام در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسند، اما در بخش تولید برق، آنها حکمران مطلق خواهند بود و سهم تجدیدپذیر‌ها در تولید الکتریسیته در بسیاری از سناریو‌ها به ۶۰ تا ۹۰ درصد خواهد رسید.

دگردیسی سبد انرژی جهان در مارتن ۲۰۵۰

اما داستان نفت و گاز پیچیده‌تر است. بر خلاف پیش‌بینی‌های آخرالزمانی برای پایان عصر نفت، این دو سوخت فسیلی مقاومتی سرسختانه نشان می‌دهند. در سال ۲۰۵۰، نفت هم‌چنان با سهم ۲۵ درصدی (کاهش جزئی از ۳۰ درصد) و گاز طبیعی با ۲۲ درصد (کاهش ناچیز از ۲۳ درصد)، ستون‌های اصلی تأمین انرژی جهان باقی خواهند ماند. این «فلات» طولانی در مصرف هیدروکربن‌ها نشان می‌دهد که گذار انرژی یک فرآیند خطی و سریع نیست.

نکته کلیدی دیگر، «برقی‌سازی» (Electrification) است. الکتریسیته با سرعتی بسیار بیشتر از کل انرژی رشد می‌کند و سهم خود را در سبد مصرف نهایی از ۲۰ درصد به بیش از ۳۰ درصد (و در سناریو‌های جاه‌طلبانه تا ۵۰ درصد) می‌رساند. این یعنی جهان منبع انرژی خود را تغییر می‌دهد و هم‌زمان «حامل» آن را نیز عوض می‌کند؛ از مایعات و جامدات قابل‌احتراق به جریان نامرئی الکترون‌ها.

این چشم‌انداز، موقعیت استراتژیک ممتازی را برای صنعت فولاد ما آشکار می‌سازد. در حالی‌ که رقبای جهانی هنوز درگیر عبور از کوره‌های بلند زغال‌سنگی هستند، صنعت ما به لطف زیرساخت‌های عظیم احیا مستقیم (DR) و کوره‌های قوس الکتریکی (EAF)، دهه‌ها جلوتر از این روند جهانی حرکت کرده است. ما امروز در نقطه‌ای ایستاده‌ایم که دنیا آرزوی رسیدن به آن را در ۲۰۵۰ دارد: تولید فولاد بر پایه گاز و برق. چالش و فرصت واقعی اکنون در این است که این مزیت تاریخی را با تأمین «برق سبز» و پایدار تثبیت کنیم. اگر بتوانیم جریان الکترون‌های موردنیاز این کوره‌ها را از منابع تجدیدپذیر تأمین کنیم، عملاً بی‌رقیب‌ترین زنجیره ارزش فولاد سبز جهان را در اختیار خواهیم داشت؛ زیرا سخت‌ترین بخش مسیر یعنی حذف زغال‌ سنگ را سال‌ها پیش طی کرده‌ایم.

نقل از دیدوان

منابع:

https://publications.opec.org/woo/chapter/142/2639

https://www.visualcapitalist.com/the-future-of-world-energy-supply-2024-2050-charted/#google_vignette

https://eneroutlook.enerdata.net/total-electricity-generation-projections.html

https://www.rff.org/publications/reports/global-energy-outlook-2024/

https://www.mckinsey.com/industries/energy-and-materials/our-insights/global-energy-perspective

منبع: ایراسین