عمان چگونه معدن را به موتور اقتصاد پسانفتی تبدیل می‌کند؟

‌می‌متالز - عمان برای دهه‌ها با نفت تعریف می‌شد، اما امروزه در حال بازتعریف جایگاه خود بر پایه ذخایر معدنی است. کشوری که در متون تاریخی با نام «مجان» یا سرزمین مس شناخته می‌شد، اکنون تلاش می‌کند با احیای معدنکاری و توسعه صنایع معدنی، یکی از پایه‌های اقتصاد غیرنفتی خود را بنا کند.

به گزارش می‌متالز، عمان بر خلاف بسیاری از کشور‌های حاشیه خلیج فارس، تنها به منابع هیدروکربنی متکی نیست. به نقل از Invest Oman، رشته‌کوه‌های حجر بیش از ۷۰۰ کیلومتر امتداد دارند و میزبان ذخایر متنوعی از مس، کرومیت، طلا، سنگ آهک، دولومیت، سیلیس و گچ هستند. همین تنوع معدنی موجب شده بخش معدن در سند «چشم‌انداز عمان ۲۰۴۰» به عنوان یکی از محور‌های اصلی تنوع‌بخشی اقتصادی تعریف شود. بر اساس اهداف اعلام‌شده توسط همین منبع، سهم معدن در تولید ناخالص داخلی عمان باید از حدود ۱.۴ درصد در سال ۲۰۲۰ به حدود ۱۰ درصد در افق ۲۰۴۰ افزایش یابد.

هرچند استخراج مس در عمان قدمتی چند هزار ساله دارد، اما طی دهه‌های اخیر صنعت معدن این کشور تحت تأثیر رونق درآمد‌های نفتی، جایگاه خود را از دست داد. با این حال، اکنون دولت عمان با اتکا به سیاست‌های جدید و جذب سرمایه‌گذاری خارجی، به دنبال احیای این ظرفیت تاریخی است.

اصلاحات قانونی و نقش شرکت توسعه معادن

طبق اعلام وزارت انرژی و معادن عمان، این وزارتخانه در سال‌های اخیر اصلاحات گسترده‌ای را در قوانین و نظام صدور مجوز‌ها به اجرا گذاشته است. هم‌زمان شرکت توسعه معادن عمان به عنوان بازوی توسعه‌ای دولت، مسوولیت هدایت پروژه‌های بزرگ معدنی را بر عهده گرفته است. به گزارش MDO، این شرکت طی سال‌های اخیر در مجموعه‌ای از محدوده‌ها و دارایی‌های معدنی فعال بوده و میلیارد‌ها دلار سرمایه‌گذاری را در پروژه‌های بالادستی و پایین‌دستی هدایت کرده است. توسعه ذخایر مس، کرومیت، سیلیس، گچ، سنگ آهک و دولومیت در کنار ایجاد صنایع فرآوری، از جمله مأموریت‌های اصلی این مجموعه محسوب می‌شود.

از خام‌فروشی تا ارزش‌افزوده

راهبرد عمان تنها به استخراج مواد خام محدود نیست. بر اساس برنامه توسعه بخش معدن و صنایع پایین‌دستی وزارت انرژی و معادن، افزایش ارزش افزوده محصولات معدنی پیش از صادرات، یکی از اهداف اصلی این کشور تعریف شده است. توسعه صنایع شیشه، آلیاژ‌های مسی، منیزیم، سیلیکون و سایر محصولات معدنی بخشی از این سیاست محسوب می‌شود. در همین راستا، پروژه‌های فرآوری سیلیس، تولید منیزیم و واحد‌های تکلیس سنگ آهک در دستور کار قرار گرفته‌اند تا سهم بیشتری از زنجیره ارزش در داخل کشور حفظ شود.

اگرچه نام عمان بیشتر با مس و کرومیت گره خورده، اما این کشور در بازار جهانی گچ نیز جایگاه قابل توجهی دارد. به نقل از Oxford Business Group، عمان یکی از تأمین‌کنندگان اصلی گچ در بازار‌های آسیایی به شمار می‌رود و بخش عمده این تولید از ذخایر گسترده استان ظفار تأمین می‌شود.

دولت عمان با توسعه زیرساخت‌ها، دیجیتالی‌سازی خدمات معدنی و ارائه مشوق‌های سرمایه‌گذاری، تلاش می‌کند حضور شرکت‌های بین‌المللی را در بخش معدن افزایش دهد و جایگاه این بخش را در اقتصاد غیرنفتی کشور تقویت کند.

عمان هنوز فاصله زیادی تا تبدیل شدن به یک قدرت معدنی جهانی دارد، اما آنچه این کشور را از بسیاری از اقتصاد‌های نفتی منطقه متمایز می‌کند، نگاه بلندمدت به معدن به عنوان جایگزینی برای درآمد‌های نفتی است. کشوری که هزاران سال پیش به واسطه مس شناخته می‌شد، اکنون بار دیگر می‌کوشد آینده خود را بر پایه همان میراث زمین‌شناسی بنا کند.

منبع: پایگاه خبری - تحلیلی ایراسین