فولاد مبارکه پس از بحران؛ بازسازی یک کارخانه یا احیای موتور صنعتی کشور؟

‌می‌متالز - بازسازی فولاد مبارکه پس از آسیب به بخشی از زیرساخت‌های تولیدی، تنها یک پروژه عمرانی یا صنعتی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش تاب آوری بزرگ‌ترین بنگاه صنعتی ایران به شمار می‌رود. روند احیای این مجموعه نشان می‌دهد مدیریت بحران، نوسازی فناوری و حفظ ظرفیت تولید به صورت هم‌زمان در دستور کار قرار گرفته تا فولاد مبارکه از دل بحران، قدرتمندتر از گذشته بازگردد.

به گزارش می‌متالز، حادثه اخیر و آسیب وارد شده به بخشی از زیرساخت‌های تولیدی فولاد مبارکه، یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعتی کشور در سال ۱۴۰۵ را رقم زد. رخدادی که فراتر از یک حادثه برای یک شرکت، به دلیل جایگاه راهبردی فولاد مبارکه در زنجیره تولید کشور، به موضوعی ملی تبدیل شد. اکنون و با گذشت چند هفته از آغاز عملیات احیا، نشانه‌ها حاکی از آن است که بازسازی این مجموعه نه تنها به مرحله اجرایی جدی وارد شده، بلکه می‌تواند به فرصتی برای نوسازی و ارتقای زیرساخت‌های صنعتی کشور تبدیل شود.

فولاد مبارکه امروز تنها یک تولیدکننده فولاد نیست، این مجموعه به عنوان پیشران اصلی زنجیره فولاد ایران، نقشی تعیین‌کننده در تامین مواد اولیه صنایع خودروسازی، لوازم خانگی، نفت و گاز، ساختمان و صد‌ها واحد صنعتی دیگر دارد. از همین رو هرگونه اختلال در فعالیت این شرکت می‌تواند آثار گسترده‌ای بر بازار داخلی، صادرات و حتی شاخص‌های کلان اقتصادی کشور برجای بگذارد. به همین دلیل نیز دولت و نهاد‌های مختلف از نخستین روز‌های وقوع حادثه، بازسازی این مجموعه را در اولویت قرار دادند.

بررسی آخرین گزارش‌ها نشان می‌دهد روند بازسازی فولاد مبارکه در قالب یک برنامه چند مرحله‌ای دنبال می‌شود. ابتدا عملیات ایمن سازی و پاکسازی بخش‌های آسیب‌دیده انجام شده، سپس واحد‌های سالم به مدار تولید بازگشته‌اند و هم‌زمان بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده و نوسازی قسمت‌های تخریب شده آغاز شده است. نکته مهم آن است که مدیران شرکت تنها به دنبال بازگشت به وضعیت پیش از حادثه نیستند، بلکه رویکرد «بازسازی همراه با ارتقای فناوری» را در دستور کار قرار داده‌اند، موضوعی که می‌تواند در میان مدت به افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک‌های عملیاتی منجر شود.

از منظر مدیریتی نیز فولاد مبارکه تلاش کرده بحران را به فرصتی برای بازنگری ساختار‌های خود تبدیل کند. تشکیل کارگروه‌های تخصصی در حوزه بازسازی، مالی و سرمایه انسانی، برگزاری ده‌ها جلسه مدیریت بحران و تدوین سناریو‌های مختلف برای ادامه تولید، نشان می‌دهد مدیریت شرکت به جای رویکرد واکنشی، به سمت مدیریت فعال بحران حرکت کرده است. این مساله از آن جهت اهمیت دارد که در صنایع بزرگ جهان، موفقیت در دوران پسابحران به طور معمول بیش از میزان خسارت اولیه، به کیفیت مدیریت بحران وابسته است.

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت فرآیند بازسازی فولاد مبارکه، حفظ سرمایه انسانی بوده است. در شرایطی که بسیاری از شرکت‌های جهان پس از وقوع بحران‌های مشابه به سمت تعدیل نیرو حرکت می‌کنند، مدیریت فولاد مبارکه اعلام کرده هیچ برنامه‌ای برای کاهش نیروی انسانی وجود ندارد و تمامی تعهدات رفاهی، درمانی و شغلی کارکنان حفظ خواهد شد. این سیاست ضمن حفظ انگیزه کارکنان، سرعت بازگشت شرکت به ظرفیت عملیاتی را نیز افزایش می‌دهد.

در سطح کلان نیز بازسازی فولاد مبارکه به یکی از محور‌های سیاست صنعتی کشور تبدیل شده است. تشکیل ستاد‌های تخصصی بازسازی صنایع فولاد و پتروشیمی در وزارت صمت و حمایت مستقیم دولت از روند احیای این مجموعه نشان می‌دهد سیاست‌گذاران اقتصادی به اهمیت راهبردی این شرکت واقف هستند. وزیر صمت نیز تاکید کرده که بازسازی واحد‌های آسیب‌دیده با رویکردی جهادی و بدون وقفه در حال انجام است و برای تسریع این روند، حمایت‌های قانونی و اجرایی ویژه‌ای در نظر گرفته شده است.

اما شاید مهم‌ترین بعد این ماجرا، پیام اقتصادی بازسازی فولاد مبارکه باشد. در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت‌های متعدد داخلی و خارجی مواجه است، احیای سریع بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد کشور می‌تواند نمادی از تاب آوری صنعتی و توان بازسازی زیرساخت‌های تولیدی باشد. از سوی دیگر، اگر برنامه نوسازی و بازطراحی زیرساخت‌ها به درستی اجرا شود، فولاد مبارکه می‌تواند پس از پایان این دوره، با فناوری‌های به روزتر و ساختاری کارآمدتر وارد مرحله جدیدی از توسعه شود.

در مجموع، آنچه امروز در فولاد مبارکه در حال وقوع است تنها یک عملیات تعمیر و بازسازی نیست بلکه آزمونی برای سنجش ظرفیت مدیریت صنعتی کشور در مواجهه با بحران‌های بزرگ محسوب می‌شود. موفقیت این پروژه می‌تواند الگویی برای سایر صنایع راهبردی کشور باشد و نشان دهد که بازسازی، اگر با نگاه توسعه محور همراه شود، می‌تواند از دل بحران، فرصت‌های جدیدی برای رشد و تحول خلق کند.

منبع: تیتر ۲۰