انتقال فولاد مبارکه؛ از توهم تا واقعیت

‌می‌متالز - عباس نیک‌زاد، دبیر کمیسیون انرژی اتاق ایران، با اشاره به نقش راهبردی فولاد مبارکه در تأمین نیاز صنایع مادر و پیوند گسترده آن با زنجیره‌های بالادستی و پایین‌دستی کشور، انتقال این مجموعه را اقدامی بسیار پرهزینه، زمان‌بر و فاقد توجیه اقتصادی دانست و تأکید کرد که فولاد مبارکه صرفاً یک کارخانه نیست، بلکه شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته از تولید، زیرساخت، لجستیک و مصرف‌کنندگان صنعتی است که جابه‌جایی آن نمی‌تواند با تصمیم‌های مقطعی و بدون توجه به منافع ملی انجام شود.

به گزارش می‌متالز، در شرایطی که فولاد مبارکه به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین پیشران‌های صنعتی کشور، نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین نیاز صنایع مادر، اشتغال‌زایی، توسعه زنجیره ارزش و پایداری تولید ملی ایفا می‌کند، طرح موضوع انتقال این مجموعه بزرگ صنعتی بیش از آنکه یک راهکار عملیاتی و اقتصادی باشد، نیازمند بررسی دقیق، واقع‌بینانه و کارشناسی است. فولاد مبارکه صرفاً یک کارخانه قابل جابه‌جایی نیست؛ بلکه شبکه‌ای گسترده از تولید، زیرساخت، انرژی، لجستیک، تأمین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان راهبردی است که طی دهه‌ها در پیوند با اقتصاد صنعتی کشور شکل گرفته است.

از همین رو، هرگونه تصمیم درباره آینده چنین مجموعه‌ای باید با درنظر گرفتن منافع ملی، هزینه‌های عظیم اجرایی، زمان‌بر بودن ایجاد زیرساخت‌های جایگزین و اثرات آن بر صنایع وابسته اتخاذ شود؛ نادیده گرفتن جایگاه فولاد مبارکه در زنجیره تولید کشور می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از یک تصمیم منطقه‌ای داشته باشد؛ در همین زمینه، عباس نیک‌زاد، دبیر کمیسیون انرژی اتاق ایران، در خصوص طرح موضوع انتقال مجموعه فولاد مبارکه در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایراسین اظهار کرد: انتقال مجموعه فولاد مبارکه یک موضوع بلندمدت، راهبردی و بسیار پرهزینه است؛ شاید از لحاظ فنی بتوان درباره امکان‌پذیری آن صحبت کرد، اما از نظر اقتصادی چنین اقدامی توجیه قابل قبولی ندارد.

وی افزود: فولاد مبارکه صرفاً یک کارخانه نیست، بلکه مجموعه‌ای بزرگ و به‌هم‌پیوسته از واحد‌های مختلف شامل واحد‌های فولادسازی، نورد، نیروگاه، خطوط لجستیک، شبکه تأمین صنایع پایین‌دستی و بالادستی است؛ همین گستردگی و پیوستگی باعث می‌شود انتقال این مجموعه‌ها، کاری بسیار پیچیده، راهبردی و هزینه‌زا باشد.

دبیر کمسیون انرژی اتاق ایران ادامه داد: از سوی دیگر، ساخت چنین مجموعه‌ای در یک موقعیت جدید، زمان بسیار طولانی می‌طلبد و شاید بیش از ۱۰ سال زمان ببرد؛ بنابراین با توجه به شرایط کشور، به‌ویژه از منظر نقدینگی از لحاظ اقتصادی نمی‌توان این موضوع را جدی و قابل اجرا دانست؛ همچنین هر منطقه دیگری دارای نقطه ضعف‌ها و ملاحظات خاص خود از جمله مسائل امنیتی، زیرساختی و سایر موضوعات مرتبط که باید مورد توجه قرار گیرد.

نیک‌زاد با اشاره به زنجیره‌های گسترده شکل‌گرفته پیرامون فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: در حال حاضر زنجیره‌های متعددی حول این مجموعه ایجاد شده است که امکان انتقال آنها به‌سادگی وجود ندارد؛ از طرفی هم فولاد مبارکه با مجموعه‌ای از صنایع و مصرف‌کنندگان اصلی در ارتباط است و این ارتباط در طول سال‌ها در همین موقعیت جغرافیایی شکل گرفته است.

وی اضافه کرد: مصرف‌کنندگان محصولات فولاد مبارکه، از جمله صنایع خودروسازی، لوازم خانگی و مصرف‌کنندگان ورق‌های فولادی، سال‌هاست با این مجموعه در همین موقعیت فعلی کار کرده‌اند و اکنون نیز نیاز مبرمی به خدمات و محصولات این مجموعه دارند.

نیک‌زاد در پایان تأکید کرد: مجموعه این عوامل نشان می‌دهد که از منظر اقتصادی، امکان اجرایی شدن موضوع انتقال فولاد مبارکه فراهم نیست؛ این مسئله یک موضوع راهبردی است و نمی‌توان در شرایطی که کشور از ثبات کافی برخوردار نیست، صرفاً با یک تصمیم مقطعی درباره آن اقدام کرد؛ به نظر من چنین کاری اصولی نخواهد بود.

منبع: پایگاه خبری - تحلیلی ایراسین