افزایش هزینه‌های تامین انرژی، عامل اصلی کاهش حاشیه سود صنعت فولاد

به گزارش می‌متالز، «وحید یعقوبی» معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در سومین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با اشاره به وضعیت ۶ ماهه صنعت فولاد اظهار کرد: بر اساس آمار منتشر شده از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، تولید زنجیره فولاد در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۵ میلیون تن رسیده و افزایش ۳.۲ درصدی داشته است. حال این پرسش مطرح می‌شود که با توجه به محدودیت‌های برق و انرژی چگونه این افزایش تولید رقم خورده است؟ اولا این افزایش تولید در مقایسه با ۶ ماهه پارسال است و نه ظرفیت‌های که در صنعت فولاد داریم. در حال حاضر که تولید سالانه فولاد کشور به ۳۰ میلیون تن رسیده، این صنعت ۵۲ میلیون تن ظرفیت تولید دارد یعنی ضریب بهره‌برداری ما در این صنعت همچنان کاهشی است و این افزایش تولید به معنای بهره‌برداری بیشتر از ظرفیت تولید نیست و در مقایسه با سال گذشته است.

یعقوبی به دلایل کاهش ۴.۸ درصدی تولید فولاد در سه ماهه نخست سال و رشد تولید در ۶ ماهه امسال اشاره کرد و در ادامه گفت: اولا مجموعه‌های فولادی برای تابستان برنامه‌ریزی داشتند و با پیش‌بینی محدودیت برق در این فصل، توانستند نیاز برق خود را تا حد زیادی از طریق خرید برق سبز و استفاده از نیروگاه‌های خود تامین کنند. در مقابل پیش‌بینی درباره حجم بالای محدودیت برق در فصل بهار را نداشتند. صنعت فولاد محدودیت ۹۰ درصدی تامین برق در اردیبهشت و خرداد داشت و همین باعث شد در سه ماهه نخست سال ۴.۸ درصد کاهش تولید داشته باشیم. اگرچه تولید فولاد در سه ماهه اول کاهش داشت، اما تامین برق در مدت باقی‌مانده سال بهبود یافت و این موضوع بستر رشد ۳.۲ درصدی در ۶ ماهه سال را فراهم کرد. با برنامه‌ریزی و ورود نیروگاه‌های جدید و خرید برق آزاد و برق سبز، صنعت فولاد توانست افزایش تولید داشته باشد.

مدیریت هوشمندانه در اوج محدودیت‌ها

معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران هم‌چنین به وضعیت تولید در محصولات زنجیره فولاد اشاره کرد و ادامه داد: در بین محصولات زنجیره فولاد، کنسانتره سنگ‌ آهن افزایش تولید ۸.۲ درصدی داشته است. میلگرد و کنسانتره بیشترین رشد تولید را در ۶ ماهه سال داشته‌اند که دلیل اصلی آن مصرف برق کم‌تر در تولید این محصولات است. البته درباره کنسانتره می‌توان جهش صادراتی که اتفاق افتاده را هم تاثیرگذار دانست. در مقابل، تیرآهن کاهش تولید چشم‌گیری افزون بر ۳۷.۵ درصد داشته که ناشی از مسائل بهره‌وری در ذوب‌ آهن اصفهان است.

وی به روند کلی تولید فولاد اشاره کرد و در این‌باره گفت: نگاهی به روند کلی تولید فولاد در پنج دوره ۶ ماهه سال‌های گذشته نشان می‌دهد در همه این بازه‌های ۶ ماهه با وجود رشد سالانه، هنوز به مرز تولید ۶ ماهه در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱ نرسیده‌ایم. در این سال با مصوبه شورای امنیت ملی برق کارخانجات از ۱۵ تیر تا ۱۵ مرداد را تقریبا قطع کرد که افت بسیار شدیدی را رقم زد. در سال‌های بعدی مدیریت بهتری را شاهد بودیم. در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ هم محدودیت‌های برق بسیاری را تجربه کردیم.

یعقوبی با اشاره به وضعیت صادرات فولاد در ۶ ماهه نخست امسال اظهار کرد: در ۶ ماهه نخست امسال تقریبا ارزش صادرات زنجیره فولاد به مرز ۴ میلیارد دلار رسید که نویدبخش این است که بتوانیم تا پایان سال صادرات ما به ۷.۵ تا ۸ میلیارد دلار برسد که از سال گذشته بالاتر است. نکته اینجاست که افزایش ارزش صادرات لزوما به معنای بهره‌مندی تولیدکننده داخلی نیست. صادرات فولاد در ۶ ماهه گذشته از سال‌ جاری یک معضل اساسی را تجربه کرده، اینکه صادرات توسط واحد‌های تولیدی انجام نشده است و آسیب این روند به تولید خواهد رسید.

دریافت فایل: تحلیل آماری صنعت فولاد در ۶ ماهه ۱۴۰۴/ سخنران: وحید یعقوبی، معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران

زنگ خطر صادرات دوبرابری کنسانتره

معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران افزود: در کل زنجیره فولاد ارزش صادرات فولاد ۲۶ درصد رشد داشته است، در حالی‌ که حجم صادرات در کل زنجیره فولاد ۴۵ درصد رشد بوده که دلیل اصلی این فاصله ناشی از افت قیمت‌های جهانی و همچنین اینکه حجم بیشتر صادرات ما کنسانتره و گندله بوده است. تقریبا حجم صادرات کنسانتره با ۹۹ درصد رشد دو برابر شده که خود هشدار بزرگی برای فولادسازان و همچنین سیاست‌گذاران است. اگر کنسانتره سنگ آهن به محصول تبدیل شده سپس صادر شود، طبیعتا خیلی بهتر است. باید سیاست‌گذاری شود و این تولید محصول اتفاق بیفتد وگرنه رشد صادرات کنسانتره خبر خوبی برای زنجیره فولاد نیست. بیشترین حجم صادرات آهن و فولاد کشور در ۶ ماهه نخست سال‌ جاری اتفاق افتاده که توسط تولیدکنندگان انجام نشده و با کارت‌های بازرگانی یک‌بار مصرف و ... انجام شده است.

یعقوبی در ادامه به وضعیت واردات اشاره کرد و گفت: ۹۳ درصد واردات محصولات فولادی به کشور ورق‌های فولادی است و هنوز به تامین کامل نیاز به ورق فولادی در داخل کشور نرسیده‌ایم. از این ۹۳ درصد در ۶ ماهه سال‌ جاری واردات ۴۵ درصد در حجم و ۴۰ درصد در ارزش کاهش پیدا کرده که اتفاق خوبی است و نشان‌دهنده این است که سیاست‌گذار به این نتیجه رسیده که از محصولات تولید داخل استفاده کند. محصولاتی مانند ورق سرد بیش از نصف ظرفیت‌مان در داخل کشور خالی است. در محصولی مانند ورق گالوانیزه فقط از ۳۵ درصد ظرفیت‌مان استفاده می‌کنیم و اصولا نیازی به واردات نداریم. پس در بحث واردات سیاست‌گذاری‌های درستی باید صورت بگیرد. داده‌ها نشان می‌دهد که واردات محصولات فولادی ما در حال کاهش است و ما امیدواریم به جایی برسد که به سمت صفر میل کند.

وی در ادامه به ساختار بازار فولاد و محصولات فولادی در کشور در ۶ ماهه نخست سال‌ جاری اشاره کرد و گفت: در اکثر محصولات زنجیره فولاد، بیشتر از نصف عرضه‌ها معامله نشده که نشان‌می‌دهد باید کف عرضه‌ای که در حال حاضر برای بازار ابلاغ می‌شود، حتما مورد بازنگری قرار گیرد.

معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در ادامه به نرخ ارزی که محصولات فولادی ما با آن معامله می‌شوند، اشاره کرد و گفت: شمش فولادی به نرخ دلار به نوعی دولتی چسبیده است و با حدود ۷۲ هزار تومان معامله می‌شود، در صورتی‌ که در حال حاضر هزینه‌های تولید این مقدار نیست. اسلب با قیمت حدود ۷۵ هزار تومان معامله می‌شود که کمی بالاتر از شمش است، قیمت میلگرد کمی نزدیک به نرخ بازار آزاد است، اما هنوز هم پایین‌تر است و ۸۰ هزار تومان میانگین قیمت ۶ ماهه آن بوده است.

روند نزولی حاشیه سود فولادی‌ها

یعقوبی در ادامه به حاشیه سود فولاد مبارکه به عنوان بزرگ‌ترین واحد فولادی کشور اشاره کرد و گفت: در ۵ سال اخیر این واحد و بقیه واحد‌های فولادی در دوره‌های ۶ ماهه افت داشته‌اند. صنعت فولاد روند‌های نزولی دارد. روند کاهشی از ۵۳ درصد به ۱۹ درصد، از ۳۳ درصد به یک درصد، از ۲۵ درصد به ۴ درصد و از ۳۰ درصد به مقادیر پایین‌تر، الگوی نزولی واضحی را نشان می‌دهد که در تمامی شرکت‌های فولادی مشاهده می‌شود و برخی شرکت‌ها این افت را با شیب بیشتر یا کم‌تری تجربه کرده‌اند. این نشان می‌دهد چقدر واحد‌ها دچار زیان می‌شوند و چقدر شرایط سخت است.

معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با بیان اینکه مدیریت واحد‌های صنعتی و معدنی در سخت‌ترین شرایط تاریخی است، اظهار کرد: اینجا به دو عامل که در ایجاد این شرایط تاثیر داشته اشاره می‌کنم؛ یکی از عوامل اصلی نرخ انرژی و دیگری تامین انرژی است. کاهش حاشیه سود را می‌توان در افزایش هزینه‌های انرژی جست‌و‌جو کرد. نرخ برق و گاز مورد استفاده در صنعت فولاد، به‌ طور میانگین، در ۱۴۰۳، سه برابر دنیا گاز است و تقریبا معادل منطقه در برق است یعنی در عمل صنعت فولاد هیچ یارانه‌ای نمی‌گیرد، اما هم‌چنان قیمت آن کنترل می‌شود و با دلار نیمایی به فروش می‌رسد به واسطه حجم عرضه بسیاری که ابلاغ می‌شود و حتما باید انجام دهد. نرخ گاز را ۱۷ سنت به صنعت فولاد می‌دهیم در حالی‌ که در منطقه ۶ سنت است یعنی سه برابر نرخ منطقه. نرخ برق و گاز صنعت فولاد بالا رفته و نرخ گاز ۱۳ برابر شده است.

سیاست غلط بازگشت ارز صادراتی را خاتمه دهید

یعقوبی در پایان با اشاره به اینکه صادرات منفعتی برای تولید نداشته در ادامه افزود: ما اسم این صادرات را صادرات غیررسمی می‌گذاریم. سیاست غلطی که دولت اتخاذ کرده و تولیدکنندگان فولاد را ملزم کرده ارز صادراتی‌شان را در تالار اول ارائه دهند، نتیجه خوبی نداشته است. به عنوان نمونه در شمش فولادی سهم صادرکنندگان از صادرات از ۷۹ درصد به ۴۴ درصد رسیده یعنی نصف شده است و بقیه را واحد‌های بازرگانی غیررسمی صادر می‌کنند و ارز هم درست برنمی‌گردد. در صادرات میلگرد هم همین‌ گونه بوده است و سهم واحد‌های تولیدی در این بخش ۱۹ درصد از صادرات شده که واقعا هشدار جدی به دولت و بانک مرکزی است که سیاست ارائه ارز حاصل از صادرات فولادسازان در تالار اول را هر چه زودتر خاتمه دهد.

گزارش از پایگاه خبری فلزات خاورمیانه (می‌متالز)