چطور فولاد مبارکه در ۶ ماهه نخست سال درخشید

‌می‌متالز - فولاد مبارکه، یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان فولاد کشور، در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ کارنامه‌ای فراتر از انتظار بر جای گذاشت. این موفقیت در حالی رقم خورد که صنعت فولاد ایران طی این مدت با مشکلات متعددی همچون رکود تقاضای داخلی، محدودیت‌های انرژی و نوسانات شدید ارزی رو‌به‌رو بوده است. با وجود چنین شرایطی، فولاد مبارکه نه تنها توانست برنامه درآمدی خود را محقق کند، بلکه با جهش کم‌سابقه در صادرات، جایگاهش را به عنوان یکی از بازیگران مهم بازار جهانی تثبیت کرد.

به گزارش می‌متالز، این شرکت در شش ماهه ابتدایی سال جاری موفق به کسب ۱۵۲ همت درآمد شده است. این دستاورد در شرایطی حاصل شد که بازار داخلی فولاد با رکودی محسوس و کاهش تقاضا در بورس کالا همراه بود. تحقق چنین برنامه‌ای نشان می‌دهد که راهبرد‌های مدیریتی شرکت تنها بر بازار داخلی متکی نبوده و صادرات به عنوان عامل کلیدی در تحقق اهداف درآمدی نقش‌آفرینی کرده است.

طبق آمار منتشر شده، فولاد مبارکه طی نیمه نخست سال ۱۴۰۴ توانست ۷۵۶ هزار تن انواع محصولات شامل ورق گرم، ورق سرد، گالوانیزه و تختال را به بازار‌های بین‌المللی صادر کند. این میزان صادرات نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد چشم‌گیر ۱۲۰ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین در سطح گروه فولاد مبارکه، صادرات از ۱.۲ میلیون تن فراتر رفته و بیش از ۴۵۰ میلیون دلار ارزآوری برای کشور به همراه داشته است. این رشد در شرایطی به دست آمده که بسیاری از تولیدکنندگان فولاد در جهان با افت قیمت‌ها و کاهش تقاضا مواجه بوده‌اند.

یکی از کلید‌های موفقیت فولاد مبارکه در این دوره، تمرکز بر تنوع‌بخشی به بازار‌های صادراتی بوده است. این شرکت توانسته محصولات خود را به بیش از ۱۵ کشور صادر کند و سهمی ۶۰ درصدی از صادرات فولاد ایران را به خود اختصاص دهد. ورود به بازار‌های جدید نه تنها ریسک تمرکز فروش را کاهش داده، بلکه امکان مانور بیشتری در مواجهه با نوسانات جهانی فراهم کرده است. در واقع می‌توان گفت نوع نگاه مدیریت این مجموعه نیز در این درآمدزایی موثر بوده چرا که نگاه جهان تراز اول در این مجموعه برقرار است و باعث شده تا مبارکه به جای تمرکز کوتاه‌مدت بر سودآوری داخلی، استراتژی ارزش‌آفرینی بلندمدت را در دستور کار قرار دهد.

اما یکی از چالش‌های جدی فولادسازان ایرانی در سال ۱۴۰۴، محدودیت انرژی و به ویژه ناترازی گاز بوده است. کاهش سهمیه انرژی در ماه‌های مختلف، تولیدکنندگان را با خطر افت ظرفیت و توقف خطوط تولید مواجه کرده است. اما فولاد مبارکه توانسته از این بحران گذر کند. در واقع مدیریت بهینه و اولویت‌بندی خطوط باعث شده تا حدود ۴.۲ میلیون تن محصول فولادی به بیش از ۱۳۰۰ مشتری داخلی و صادراتی تحویل دهد. این مدیریت منعطف، شرکت را قادر ساخت تا ضمن تأمین حداکثری نیاز داخلی، از توقف تولید و کاهش بهره‌وری جلوگیری کند.

نکته قابل توجه دیگر در عملکرد فولاد مبارکه، تمرکز بر فروش واقعی و پایدار است. در شرایطی که برخی فولادسازان برای عبور از بحران به فروش‌های مدت‌دار و اعتباری روی آوردند، فولاد مبارکه با افزایش فروش نقدی و صادراتی، مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. نتیجه این رویکرد، ارزآوری واقعی و جریان نقدینگی پایدار بوده که به تقویت جایگاه مالی شرکت کمک کرده است.

موفقیت فولاد مبارکه تنها در سطح یک بنگاه اقتصادی باقی نمانده و آثار کلان نیز به همراه داشته است. ارزآوری بیش از ۴۵۰ میلیون دلاری در شش ماهه نخست، در شرایطی که کشور به شدت نیازمند منابع ارزی است، نقشی تعیین‌کننده در تثبیت تراز پرداخت‌ها ایفا می‌کند. از سوی دیگر، تأمین بخش عمده نیاز بازار داخلی و جلوگیری از کمبود عرضه، کمک کرده تا رکود بازار فولاد عمیق‌تر نشود.

اما با وجود این دستاوردها، فولاد مبارکه همچنان با چالش‌های ساختاری روبه‌روست. نخست، محدودیت‌های انرژی که همچنان تهدیدی جدی برای استمرار تولید به شمار می‌روند. دوم، نوسانات نرخ ارز و عدم امکان تسویه روان ارز صادراتی، که می‌تواند حاشیه سود شرکت را کاهش دهد. سوم، تداوم رکود داخلی که در صورت طولانی شدن، ممکن است تقاضای پایدار برای محصولات داخلی را تضعیف کند.

البته کارشناسان معتقدند برای تداوم روند مثبت فولاد مبارکه، لازم است سیاست‌گذاران در چند محور وارد عمل شوند، به عنوان مثال باید تسهیل دسترسی شرکت‌ها به منابع انرژی پایدار و سرمایه‌گذاری در بهینه‌سازی مصرف انجام شود. همچنین باید امکان عرضه ارز صادراتی در بازار توافقی برای جبران هزینه‌های جانبی فراهم شود. از سویی دیگر باید از توسعه بازار‌های جدید صادراتی با دیپلماسی اقتصادی فعال حمایت شود و در نهایت زنجیره پایین‌دستی و توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر نیز باید تقویت شود.

عملکرد شش ماهه نخست فولاد مبارکه نشان می‌دهد که حتی در اوج رکود داخلی و فشار‌های ساختاری، می‌توان با مدیریت هوشمند، استراتژی صادرات‌محور و بازاریابی هدفمند، مسیر موفقیت را پیمود. فولاد مبارکه با تحقق درآمد ۱۵۲ همتی، صادرات ۷۵۶ هزار تنی و ارزآوری ۴۵۰ میلیون دلاری، الگویی ارزشمند برای سایر صنایع بزرگ کشور به شمار می‌آید. این تجربه ثابت کرد که تمرکز بر بازار‌های جهانی، نوآوری در ترکیب محصول و مدیریت بحران انرژی، سه عامل کلیدی برای عبور از شرایط سخت و حرکت به سوی ارزش‌آفرینی پایدار هستند.