عملکرد دولت در پرداخت تسهیلات حمایتی اشتغال مددجویان اصلاح شود

‌می‌متالز - سخنگوی کمیسیون امور داخلی مجلس گفت: عملکرد امسال بانک مرکزی در پرداخت وام اشتغال مناسب نبود.

به گزارش می‌متالز، در قانون بودجه ۱۴۰۵ تصویب شد که اعطای تسهیلات حمایتی شامل وام ازدواج، مسکن، فرزندآوری، اشتغال و... مانند سنوات قبل انجام شود. شواهد نشان می‌دهد که صف‌های طولانی برای دریافت وام‌های تکلیفی از جمله وام ازدواج، اشتغال، فرزندآوری، مسکن و ... وجود دارد. به نظر می‌رسد، بانک‌های تکلیفی برای خودشان قائل نیستند که به سرعت به اعطای تسهیلات حمایتی بپردازند.

شواهد نشان می‌دهد که پرداخت وام‌های تکلیفی جزو اولویت‌های بانک‌ها نیست و به دلایل مختلف اعطای آنها را به تأخیر می‌اندازند. وام اشتغال یکی از مهم‌ترین تسهیلات حمایتی است که باید در راستای اشتغال‌زایی به کار بیتفد.

در ششمین ماه سال هستیم و هنوز بانک مرکزی تعیین سهمیه‌های استانی و ملی را انجام نداده است. تأمین اعتبار بانک‌های عامل برای پرداخت وام اشتغال نیز صورت نگرفته است. با توجه به این که بر اثر جنگ تحمیلی اخیر کسب و کار‌ها و معیشت مردم به شدت آسیب دیده است، کارشناسان بر این باورند که اعطای به موقع تسهیلات حمایتی باید در دستور کار باشد.

هر چقدر بانک مرکزی دیرتر زمینه‌سازی برای پرداخت وام اشتغال را انجام دهد، عملاً از ارزش تسهیلات کاسته می‌شود. به نحوی که مبالغ پاسخگوی نیاز افراد برای اشتغال‌زایی نیستند. در حالی که در هفته دولت قرار داریم و دولت عملاً وارد سال سوم فعالیت خود می‌شود، بازنگری در عملکرد نهاد‌های اقتصادی و پولی کشور بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.

بانک مرکزی، به عنوان نهاد راهبر پول و اعتبار، یکی از مهم‌ترین ارکان اجرای سیاست‌های حمایتی دولت است و عملکرد آن در حوزه تسهیلات خرد، به طور مستقیم بر معیشت و امید اجتماعی اقشار هدف اثر می‌گذارد. تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری، وام اشتغال مددجویان و سایر اعتبارات خرد حمایتی، بخشی از تعهدات قانونی و برنامه‌ای دولت‌اند که اجرای آنها به شبکه بانکی و مدیریت نقدینگی توسط بانک مرکزی گره خورده است.

متأسفانه، بررسی عملکرد ۵ ماه اخیر نشان می‌دهد که بانک مرکزی در این حوزه اصلاً عملکرد مناسبی نداشته و فاصله معناداری میان شعار‌های حمایتی و میزانی که واقعاً به دست مردم رسیده، شکل گرفته است؛ فاصله‌ای که در سال سوم دولت، دیگر قابل‌توجیه و مسامحه نیست.

موضوع وام‌های خرد حمایتی اصلا جالب نیست؛ با وجود شروع پرداخت وام‌های حوزه جوانی جمعیت، صف وام ازدواج و فرزندآوری هنوز سنگین و بالای ۵۰۰ هزار نفر است. وضعیت در حوزه تسهیلات اشتغال مددجویان، نگران‌کننده‌تر و غیرقابل قبول‌تر است. با وجود گذشت حدود نیمی از سال، هنوز حتی یک ریال از وام اشتغال به مددجویان پرداخت نشده است؛ این یعنی یکی از مهم‌ترین ابزار‌های توانمندسازی اقشار آسیب‌پذیر جامعه، در عمل متوقف مانده و برنامه‌ای که قرار بود به اشتغال پایدار مددجویان منجر شود، عملا در بروکراسی تأمین منابع و تخصیص اعتبارات و ابلاغ سهمیه‌ها از سوی بانک مرکزی معطل شده است.

این تأخیر، هزینه‌های سنگین اجتماعی به دنبال دارد؛ مددجویانی که برنامه اشتغال خود را بر اساس وعده دریافت این تسهیلات طراحی کرده‌اند، یا فرصت‌های شغلی خود را از دست می‌دهند یا ناگزیر به سمت اشتغال غیررسمی و ناپایدار می‌روند. صفر بودن پرداخت در نیم سال اول، نشانه عمق بی‌توجهی به تکالیف حمایتی و ضعف جدی در برنامه‌ریزی نقدینگی بانک مرکزی است و این سؤال جدی را مطرح می‌کند که آیا اراده واقعی برای اجرای این برنامه وجود داشته است یا تسهیلات خرد حمایتی، همواره قربانی اولویت‌های دیگر شبکه بانکی بوده‌اند.

نظرات ولی‌الله بیاتی، سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شورا‌ها در مجلس را در خصوص ضرورت این که بانک مرکزی به وظایفش در زمینه بسترسازی برای تسریع پرداخت تسهیلات حمایتی و به ویژه وام اشتغال عمل کند، جویا شدیم که در ادامه می‌خوانید.

بیاتی با اشاره به این موضوع که صف‌های طولانی پرداخت تسهیلات حمایتی قابل قبول نیست و باید بانک مرکزی در این زمینه چاره‌اندیشی کند، تصریح کرد: تسهیلات حمایتی با این هدف در قانون بودجه پیش‌بینی می‌شوند که کمکی به مردم و اقشار ضعیف جامعه بکنند. تعلل در پرداخت این وام‌ها درست نیست.

وی ادامه داد: وقتی قرار است وام‌ها به اقشار ضعیف جامعه برسد و هر کدام هدفی را دنبال می‌کنند، بانک مرکزی باید بیشترین همکاری را در زمینه پرداخت به موقع تسهیلات حمایتی داشته باشد.

سخنگوی کمیسیون امور داخلی و شورا‌ها در مجلس خاطرنشان کرد: تسهیلات حمایتی در بخش‌های مهم و اولویت‌دار تعریف می‌شوند. به طور مثال، وام ازدواج قرار است به تشکیل خانواده در کشور کمک کند. وام فرزندآوری در راستای سیاست‌های کلی نظام است و وام اشتغال نیز به توانمندسازی اقشار ضعیف و مددجویان نهاد‌های حمایتی منجر می‌شود.

بیاتی گفت: اینکه شاهد صف‌های طولانی برای دریافت تسهیلات حمایتی هستیم، باید حل و فصل شود. مردم برای دریافت وام‌های حمایتی مختلف از جمله وام ازدواج، اشتغال، مسکن و فرزندآوری به حدی معطل می‌شوند که در نهایت مبالغ دردی از آنها را درمان نمی‌کند.

وی در پایان گفت: عملکرد بانک مرکزی در شش ماهه نخست سال اصلا مناسب نبوده است و با توجه به رسیدن به هفته دولت، نیاز است این رویکرد اصلاح شود و در اولین گام، باید با ابلاغ سهمیه‌های استانی و ملی و همچنین تخصیص اعتبارات تصویب شده به شبکه بانکی، زمینه پرداخت وام اشتغال مددجویان در سال جدید را فراهم کند.