مجوز‌های اضطراری گمرکی تا پایان شهریور تمدید شد/ ۲۵۰۰ کامیون در بازرگان

به گزارش می‌متالز، فرود عسگری، معاون وزیر اقتصاد و رئیس‌کل گمرک ایران، در چهل‌وسومین نشست هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با تشریح آخرین وضعیت تجارت خارجی کشور، از مجموعه‌ای از اقدامات گمرک برای تسهیل ترخیص کالا، حمایت از تولید، کاهش موانع تجاری و مدیریت شرایط موجود خبر داد.

وی با اشاره به سیاست‌های وارداتی کشور اظهار کرد: در بخش واردات، سیاست‌گذاری‌ها به‌گونه‌ای انجام شده که کالا‌های دارای اولویت ارزی در صدر قرار گرفته‌اند و به همین دلیل واردات برخی اقلام غیرضروری یا کم‌اولویت کاهش یافته است.

۴.۵ میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور

عسگری در ادامه به وضعیت کالا‌های اساسی در بنادر کشور اشاره کرد و گفت: از مجموع واردات ۳۹ میلیون تنی کشور، حدود ۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تن مربوط به کالا‌های اساسی است که از این میزان، چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تن هم‌اکنون در ۱۳ بندر کشور موجود است.

به گفته وی، حدود ۳ میلیون تن از کالا‌های اساسی در بندر امام خمینی (ره) و حدود یک میلیون تن در ۱۲ بندر دیگر نگهداری می‌شود.

رئیس‌کل گمرک ایران افزود: در حال حاضر ۱۴۵ هزار تن کالا در حال تخلیه است و حدود ۵۰۰ هزار تن نیز در لنگرگاه‌ها منتظر تخلیه قرار دارد.

وی با تأکید بر ضرورت تسهیل عملیات بندری و گمرکی برای تأمین به‌ موقع نیاز‌های کشور خاطرنشان کرد: گمرک ایران تلاش می‌کند روند ترخیص کالا‌های اساسی و اقلام اولویت‌دار بدون وقفه ادامه یابد.

تمدید مجوز‌های اضطراری شرایط جنگی تا پایان شهریور

عسگری در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح اقدامات انجام‌شده برای تسهیل تجارت خارجی و کاهش موانع ترخیص کالا گفت: تمام مجوز‌های اضطراری که تا ۲۴ خرداد اعتبار داشت، با مصوبه دولت تا پایان شهریور تمدید شده است.

وی افزود: این موضوع شامل مصوبات مختلفی است که در قالب بسته‌های ۶۵ بندی، ۱۲ بندی و ۱۱ بندی گمرک تصویب یا ابلاغ شده و فعالان اقتصادی می‌توانند تا پایان شهریور از ظرفیت‌های آن استفاده کنند.

رئیس‌کل گمرک ادامه داد: در ماه‌های اخیر تلاش شد با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و اخذ مجوز از مراجع ذی‌صلاح، بخشی از موانع موجود در مسیر تجارت خارجی و ترخیص کالا برطرف شود تا کالا‌ها سریع‌تر وارد چرخه تولید و مصرف شوند.

وی با قدردانی از تلاش بازرگانان و فعالان این بخش در شرایط دشوار اظهار کرد: در این مسیر، همکاری مناسبی میان دستگاه‌های متولی صدور مجوز‌های قانونی از جمله سازمان ملی استاندارد، وزارت بهداشت، بخش قرنطینه، نهاد‌های مرتبط با محیط زیست و سایر مراجع شکل گرفت و همین هماهنگی‌ها موجب شد برخی گره‌های اجرایی فرآیند ترخیص کالا باز شود.

ترخیص ۶۳۰۰ خودرو بدون کد رهگیری

عسگری با اشاره به موانعی که ناشی از رویه‌ها و الزامات قانونی و سامانه‌ای است، گفت: در مواردی که تشریفات موجود موجب کندی فرآیند تجارت می‌شد، تلاش کردیم با اخذ مجوز از مراجع بالاتر، راهکار‌های اجرایی برای عبور از این موانع فراهم شود.

وی افزود: از جمله این موارد می‌توان به کد رهگیری، ارزش‌گذاری کالا، تعرفه، ثبت سفارش و سایر موضوعاتی اشاره کرد که فعالان اقتصادی در سامانه‌ها با آن مواجه هستند.

رئیس‌کل گمرک ایران تصریح کرد: در همین چارچوب، ۶ هزار و ۳۰۰ دستگاه خودرو بدون کد رهگیری از گمرکات کشور خارج شد که برای این اقدام مجوز‌های لازم از شورای عالی امنیت ملی و بانک مرکزی اخذ شد.

وی ادامه داد: همچنین در برخی موارد و با توجه به شرایط خاص، برای ترخیص کالا از مناطق و مبادی مختلف، مجوز‌های مورد نیاز دریافت شد و این اقدامات در مجموع به روان‌تر شدن بخشی از فرآیند‌های تجاری کمک کرد.

بسته پیشنهادی گمرک برای مدیریت شرایط بحرانی

عسگری با بیان اینکه گمرک از گذشته احتمال بروز برخی شرایط بحرانی و آثار آن بر تجارت را پیش‌بینی کرده بود، گفت: بر همین اساس، مجموعه‌ای از پیشنهاد‌ها و راهکار‌ها در قالب یک بسته کارشناسی تهیه شد تا موانع احتمالی پیش‌روی تجارت خارجی و ترخیص کالا شناسایی و برای رفع آنها تصمیم‌گیری شود.

وی افزود: این بسته تدوین و برای بررسی و طی مراحل تصمیم‌گیری در اختیار مسوولان ذی‌ربط قرار گرفت. همچنین متن آن برای تعدادی از نمایندگان و فعالان بخش خصوصی از جمله مسوولان اتاق بازرگانی ارسال شد تا در جریان جهت‌گیری‌های گمرک برای تسهیل تجارت قرار گیرند.

به گفته رئیس‌کل گمرک، این پیشنهاد‌ها در مجموع حدود ۳۰ تبصره دارد که بخش عمده آن به دولت مربوط می‌شود و قرار است در نشست کمیسیون اقتصادی نیز بررسی شود.

وی هدف از تدوین این بسته را رساندن سریع‌تر کالا به کارخانه، واحد تولیدی یا محل مصرف عنوان کرد و گفت: باید از توقف‌های غیرضرور، افزایش هزینه‌ها و رسوب کالا در مبادی ورودی جلوگیری شود.

اصل عدم توقف کالا در مرز‌های ورودی

عسگری یکی از محور‌های مهم بسته پیشنهادی گمرک را اصل عدم توقف کالا در مرز‌های ورودی عنوان کرد و گفت: بر اساس این رویکرد، در مرز صرفاً کنترل‌های اولیه از جمله کنترل‌های قرنطینه‌ای، بهداشتی و محیط‌زیستی انجام می‌شود و سایر مجوز‌ها و فرآیند‌های تکمیلی می‌تواند در ادامه و بدون متوقف کردن غیرضروری کالا پیگیری شود.

وی افزود: در این زمینه با مسوولان دستگاه‌های مرتبط از جمله در حوزه استاندارد و بهداشت نشست‌های متعددی برگزار و مصوبات لازم نیز تنظیم شده است.

رئیس‌کل گمرک ایران اظهار کرد: در صورت نهایی شدن این لایحه و طی مراحل قانونی، تحول مهمی در فرآیند ترخیص کالا ایجاد خواهد شد.

پیشنهاد انتقال نمونه‌برداری از مرز به مقصد

عسگری با اشاره به یکی از مشکلات مهم در مبادی ورودی کشور بیان کرد: یکی از دلایل توقف کالا، انجام نمونه‌برداری‌های متعدد از سوی دستگاه‌های مختلف است.

وی گفت: بر این اساس، پیشنهاد شد برای نمونه‌برداری نیز زمان‌بندی مشخص تعیین شود و نمونه‌ای که در مرز اخذ می‌شود، در مدت زمان ترانزیت یا در مقصد مورد بررسی و آزمایش قرار گیرد.

وی توضیح داد: برای مثال اگر کالایی از مرز وارد و به مقصدی مانند اصفهان ترانزیت می‌شود، در همان زمانی که کالا در حال انتقال است، آزمایش‌های مربوط به نمونه اخذشده انجام شود.

عسگری ادامه داد: اگر دستگاه ذی‌ربط در مهلت مقرر موفق به انجام آزمایش یا اعلام نتیجه نشود، نباید کالا برای مدت طولانی در مرز متوقف بماند. در برخی موارد نیز پیشنهاد شده کالا با تعهد عدم مصرف به انبار صاحب کالا منتقل شود تا هم هزینه‌های انبارداری و معطلی کاهش یابد و هم امکان نظارت دستگاه‌های مسئول همچنان برقرار باشد.

نمونه‌برداری واحد برای کالا‌های اساسی

معاون وزیر اقتصاد گفت: پیشنهاد دیگر این است که در مورد کالا‌هایی مانند گندم و اقلام مشابه که نیازمند اخذ نظر چند دستگاه هستند، به جای اینکه هر دستگاه به صورت جداگانه نمونه‌برداری کند، یک نمونه‌برداری واحد در همان زمان حضور کشتی یا کامیون در مرز انجام شود و نتیجه آن در اختیار همه دستگاه‌های ذی‌ربط قرار گیرد.

وی با اشاره به کالا‌هایی که مشمول ضوابط بهداشتی و نگهداری ویژه هستند، افزود: برخی کالا‌ها در صورت باقی ماندن در انبار‌های عمومی یا محیط‌های نامناسب دچار افت کیفیت یا فساد می‌شوند.

عسگری تصریح کرد: بر همین اساس پیشنهاد شده این دسته از کالا‌ها تا زمان تکمیل تشریفات، در سردخانه یا انبار صاحب کالا و تحت نظارت دستگاه مجوزدهنده نگهداری شوند. این اقدام هم به حفظ کیفیت کالا کمک می‌کند و هم مانع تحمیل هزینه‌های بیشتر به فعال اقتصادی می‌شود.

بازنگری در تقدم ثبت سفارش بر ورود کالا

رئیس‌کل گمرک ایران در ادامه به یکی دیگر از مسائل مهم فعالان اقتصادی اشاره کرد و گفت: تقدم ثبت سفارش بر ورود کالا همواره برای تجار مشکل ایجاد کرده است.

وی افزود: در شرایطی که سرعت ورود کالا به کشور و فرآیند‌های لجستیکی در بسیاری موارد از بروکراسی اداری پیشی می‌گیرد، ممکن است کالا به منطقه آزاد، بندر یا مرز وارد شود، اما فرآیند ثبت سفارش هنوز نهایی نشده باشد.

عسگری اظهار کرد: پیشنهاد ما این است که اگر کالا وارد کشور شده و ثبت سفارش آن نیز بعد از ورود صادر شده باشد، با رعایت ضوابط و کنترل‌های لازم، امکان ترخیص آن فراهم شود.

به گفته وی، این موضوع به‌ویژه درباره کالا‌هایی که از نظر ارزش، سال ساخت یا برخی مشخصات نیازمند بررسی بیشتر هستند، اهمیت دارد و می‌تواند بخشی از گره‌های اجرایی موجود را باز کند.

بررسی سه محور ارزی در کمیسیون اقتصادی

عسگری همچنین از طرح سه محور مهم در کمیسیون اقتصادی خبر داد و گفت: یکی از محور‌های اصلی، واردات کالا بدون انتقال ارز، محور دیگر تأمین از محل ارز خود و همچنین واردات در مقابل صادرات است.

وی خاطرنشان کرد: در برخی موارد، الزام به دریافت کد منشأ یا کد‌های رهگیری بانکی، فرآیند تجارت را طولانی می‌کند.

رئیس‌کل گمرک ایران افزود: پیشنهاد‌هایی در این زمینه مطرح شده که فراتر از روال‌های موجود است و قرار است با حضور دستگاه‌های مرتبط از جمله بانک مرکزی درباره آنها تصمیم‌گیری شود.

وی ادامه داد: در بخش واردات بدون انتقال ارز و برخی روش‌های مشابه، وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز همراهی‌هایی داشته و این موضوع با پیشنهاد مسوولان ذی‌ربط در حال پیگیری است تا در نهایت تصمیمی اجرایی و قابل اتکا برای فعالان اقتصادی اتخاذ شود.

هزینه حمل‌ونقل تا ۱۲ برابر افزایش یافته است

عسگری با اشاره به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل گفت: در برخی موارد، هزینه حمل که پیش‌تر حدود ۲ هزار و ۳۰۰ دلار بود، اکنون تا ۱۲ برابر افزایش یافته است.

وی تأکید کرد: به همین دلیل لازم است دولت در حد امکان بخشی از این فشار‌ها را جبران کند.

رئیس‌کل گمرک ایران افزود: گمرک نیز در حوزه اختیارات خود تلاش کرده از طریق کاهش یا تعدیل برخی حقوق و سود گمرکی و عوارض و همچنین ارائه تسهیلات، به کاهش فشار بر فعالان تجاری کمک کند.

به گفته عسگری، یکی از پیشنهاد‌ها این است که در صورت ورود کالا با ناوگان خارجی، برخی هزینه‌های مرتبط از فعال اقتصادی مطالبه نشود تا جذابیت و صرفه اقتصادی واردات و صادرات حفظ شود.

وی همچنین درباره نحوه دریافت حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده اظهار داشت: این موضوع به‌ویژه درباره فعالانی که برای ارائه ضمانت‌نامه با دشواری مواجه هستند، مورد توجه قرار گرفته و پیشنهاد‌هایی برای تسهیل فرآیند‌ها ارائه شده است تا از ایجاد وقفه در ترخیص جلوگیری شود.

رئیس‌کل گمرک ایران تأکید کرد: دستگاه‌های سیاست‌گذار باید در این بخش تصمیم‌گیری و مسیر را برای اجرا هموار کنند، زیرا گمرک مجری قوانین و مقررات است و لازم است سیاست‌های تسهیل‌گر از سوی مراجع ذی‌ربط تعیین و ابلاغ شود.

۲۵۰۰ کامیون در مرز بازرگان منتظر ترخیص

عسگری در بخش دیگری از سخنان خود به مسائل مرتبط با مرز‌ها و صادرات به کشور‌های همسایه اشاره کرد و گفت: در برخی مرزها، از جمله در تعامل با ترکیه، هنوز محدودیت‌هایی وجود دارد که نیازمند مذاکره و رایزنی در سطوح بالاتر و وزارت صمت است.

وی افزود: در این زمینه موضوع با مسئولان ارشد دولت مطرح شده و مذاکراتی نیز از مسیر وزارت راه و شهرسازی و سایر نهاد‌های مسئول در حال انجام است.

رئیس‌کل گمرک ایران تصریح کرد: اگر قرار باشد صف‌های انتظار در مرز به حداقل برسد، باید ظرفیت پذیرش و عبور در طرف مقابل نیز افزایش یابد.

وی با اشاره به وضعیت مرز‌های مرتبط با جمهوری آذربایجان، از جمله بیله‌سوار، گفت: محدودیت سقف پذیرش به شکل فعلی وجود ندارد، اما در برخی مقاطع همچنان مشکلات عملیاتی مشاهده می‌شود.

عسگری اعلام کرد: در حال حاضر ۲ هزار و ۵۰۰ کامیون در مرز بازرگان منتظر ترخیص هستند و اقدامات برای حل این مشکل در حال انجام است.

محدودیت ظرفیت در مرز ایران و پاکستان

وی همچنین درباره صادرات به پاکستان اظهار داشت: از نظر طرف ایرانی در برخی مرز‌ها امکان ارسال تعداد بالایی کامیون وجود دارد، اما ظرفیت یا شرایط طرف مقابل مانع از تحقق کامل این ظرفیت می‌شود.

رئیس‌کل گمرک ایران گفت: در گذرگاه مرزی ریمدان میان ایران و پاکستان ترافیک کامیون‌ها وجود دارد؛ چراکه ظرفیت کامیون‌های پاکستانی ۶۰ تن و کامیون‌های ایرانی ۲۰ تن است و همین جابه‌جایی موجب ترافیک و افزایش تعداد کامیون‌ها شده است.

عسگری افزود: در حال حاضر یکی از مسائل مهم، محدودیت در پذیرش و عبور کالا در این مرز است؛ به‌گونه‌ای که در شرایط فعلی روزانه حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ کامیون امکان پذیرش و تردد دارند، در حالی که برای کاهش صف و تسهیل صادرات، این رقم باید به حدود ۵۰۰ کامیون برسد.

وی ادامه داد: گمرک برای کمک به حل این مشکل اقدامات متعددی از جمله افزایش تعداد نیروها، توسعه لاین‌های خروجی و استفاده از ظرفیت پایانه، بازارچه و منطقه برای هدایت همزمان کالا انجام داده است، اما برای حل کامل مشکل به همکاری بیشتر سایر نهاد‌ها نیاز است.

افزایش خطوط خروجی و آمادگی گمرک برای فعالیت ۲۴ ساعته

عسگری گفت: در برخی نقاط، تعداد خطوط خروج به سه تا چهار مسیر افزایش یافته و نیروی انسانی نیز از حدود پنج نفر به ۴۰ نفر رسیده است.

وی افزود: حتی در برخی مناطق، گمرک آمادگی دارد به صورت دو شیفت کامل و ۲۴ ساعته خدمت‌رسانی کند.

رئیس‌کل گمرک ایران با اشاره به دشواری شرایط در برخی مناطق اظهار کرد: در بعضی مناطق امکانات اولیه مانند آب، برق و تجهیزات مناسب محدود بوده است، اما با این حال تلاش شد با تأمین ژنراتور، تجهیزات و امکانات مورد نیاز، روند ارائه خدمات متوقف نشود.

وی همچنین از اقدامات انجام‌شده در منطقه آزاد چابهار خبر داد و گفت: در این منطقه نیز اقداماتی برای افزایش تعداد باسکول‌ها، توسعه محوطه و تقویت ظرفیت عملیاتی در حال انجام است تا فرآیند عبور و پذیرش کالا تسریع شود.

عسگری در پایان تأکید کرد: گمرک جمهوری اسلامی ایران در چارچوب اختیارات قانونی خود، همه تلاشش را برای تسهیل تجارت، کاهش زمان ترخیص، رفع گره‌های اجرایی و کمک به بخش تولید و صادرات به کار گرفته است و در این مسیر آمادگی دارد با همکاری سایر دستگاه‌ها، خدمت‌رسانی را به صورت مستمر و شبانه‌روزی ادامه دهد.

منبع: خبرگزاری تسنیم