بورس در فاز قیمت‌گذاری ریسک‌های سیاسی

‌می‌متالز - بازار سرمایه اسفندماه را در حالی آغاز کرد که نشانه‌های روشنی از غلبه ترس و احتیاط بر رفتار معامله‌گران دیده می‌شود. روندی که از بهمن‌ماه و هم‌زمان با تشدید ریسک‌های سیاسی آغاز شده بود، در معاملات اخیر به اوج خود رسید و یکی از منفی‌ترین روز‌های بازار در هفته‌های گذشته رقم خورد.

به گزارش می‌متالز، افت سنگین شاخص‌ها، کاهش معنادار ارزش معاملات و خروج پیوسته نقدینگی حقیقی، همگی حکایت از بازاری دارند که در حال «قیمت‌گذاری ریسک» است؛ ریسکی که بیش از هر چیز به نااطمینانی‌های سیاسی و سایه درگیری‌های منطقه‌ای گره خورده است.

در جریان معاملات امروز (شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴)، شاخص کل بورس با افت ۲.۷ درصدی و کاهش بیش از ۱۰۳ هزار واحدی، تا محدوده ۳ میلیون و ۷۰۳ هزار واحد عقب نشست و عملاً به ابتدای قله ۳.۷ میلیون واحد بازگشت. هم‌زمان شاخص هم‌وزن نیز با افتی نزدیک به ۲.۲ درصد، ۲۲ هزار واحد عقب‌نشینی کرد و در محدوده ۹۵۸ هزار واحد ایستاد. این هم‌جهتی ریزش در شاخص کل و هم‌وزن، نشان می‌دهد فشار فروش تنها محدود به نماد‌های شاخص‌ساز نبوده و بدنه بازار نیز به‌ طور گسترده درگیر موج عرضه شده است.

شدت این فشار فروش را می‌توان در آمار نماد‌های منفی و صف‌های فروش به‌ خوبی مشاهده کرد؛ جایی که حدود ۹۴ درصد نماد‌ها در محدوده منفی معامله شدند و بیش از ۸۱ درصد بازار با صف‌های فروش سنگین، به ارزشی حدود ۷.۷ همت، قفل شد. این وضعیت در کنار افت محسوس ارزش معاملات خرد – که حتی به ۵ همت هم نرسید – تصویری روشن از کاهش نقدشوندگی بازار ارائه می‌دهد. در چنین شرایطی، محدودیت دامنه نوسان بیش از پیش به چشم می‌آید؛ ابزاری که به‌ جای کنترل هیجان، عملاً مسیر خروج سرمایه‌گذاران را هموار کرده و صف‌های فروش فرسایشی را تشدید کرده است.

از منظر جریان نقدینگی، بازار امروز (شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴) شاهد خروج خالص بیش از ۱.۵ همت پول حقیقی بود؛ رقمی که بخش عمده آن از معاملات خرد سهام و حق‌تقدم‌ها خارج شد. حتی صندوق‌های درآمد ثابت نیز از این موج بی‌اعتمادسازی در امان نماندند و با خروج قابل توجه نقدینگی حقیقی مواجه شدند. در مقابل، صندوق‌های طلا با ورود ملایم پول حقیقی، بار دیگر نقش پناهگاه امن سرمایه را در دوره‌های نااطمینانی ایفا کردند؛ رفتاری که تأکید می‌کند سرمایه‌گذاران در حال جابه‌جایی دارایی‌ها به سمت گزینه‌های کم‌ریسک‌تر هستند.

در میان نمادها، سهم‌های بزرگ و اثرگذار بیشترین نقش را در افت شاخص ایفا کردند. نماد‌هایی مانند فملی، فارس، فولاد، پارسان، شپنا و وغدیر از جمله نماد‌هایی بودند که بیشترین فشار فروش حقیقی به حقوقی را به خود دیدند و وزن بالایی در ریزش شاخص داشتند. در سوی دیگر، خرید‌های محدود حقیقی از حقوقی در برخی نماد‌های کوچک‌تر، بیشتر جنبه موردی داشت و نتوانست جهت کلی بازار را تغییر دهد.

در مجموع، آنچه امروز (شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴) در بازار سرمایه مشاهده شد، نه یک اصلاح مقطعی بلکه واکنشی عقلانی – هر چند هیجانی – به افزایش ریسک‌های سیستماتیک است. بازاری که نقدشوندگی در آن تضعیف شده و ابزار‌های کنترلی به‌ جای آرام‌سازی، بر شدت بحران افزوده‌اند، ناگزیر به سمت تخلیه فشار از مسیر افت قیمت‌ها حرکت می‌کند. تا زمانی که افق سیاسی شفاف‌تر نشود و اعتماد از دست‌رفته به بازار بازنگردد، نمی‌توان انتظار تغییر معنادار در رفتار محتاطانه سرمایه‌گذاران داشت؛ رفتاری که فعلاً مهم‌ترین متغیر تعیین‌کننده مسیر بورس است.

بازار سرمایه بورس