به گزارش میمتالز، نگین منصوری، مدیر پروژه شرکت ایریسا با تشریح جزئیات پروژه هوشمندسازی فرآیند احیا مستقیم در فولاد سبا و فولاد مبارکه، این پروژه را یکی از اقدامات مهم و اثرگذار در مسیر تحول دیجیتال صنایع سنگین کشور عنوان کرد.
به گفته منصوری، در ابتدای مسیر و در چارچوب برنامه تحول دیجیتال، کمیتههایی با حضور فولاد مبارکه و فولاد سبا تشکیل شد. در این کمیتهها، با توجه به پیچیدگی و حساسیت بالای فرآیند احیا مستقیم، تصمیم بر آن شد که هوشمندسازی این فرآیند بهصورت جدی در دستور کار قرار گیرد.
مدیر پروژه ایریسا با اشاره به ویژگیهای ذاتی فرآیند احیا مستقیم گفت: فرآیند احیا در صنایع سنگین، فرآیندی بسیار پیچیده، حساس و کممتغیر است که بهطور مداوم تحت تأثیر شرایط مختلف تغییر میکند. برای اینکه بتوان در چنین شرایطی واکنش سریع و دقیق نشان داد، استفاده از مدلهای هوش مصنوعی بسیار کمککننده است.
وی ادامه داد: این مدلها به ما امکان میدهند تصمیمسازی سریعتری داشته باشیم، به سمت تولید محصول بهینه حرکت کنیم و در عین حال، کاهش مصرف انرژی را نیز محقق کنیم.
منصوری خاطرنشان کرد: بر این اساس، پروژه هوشمندسازی احیا آغاز شد که خود شامل دو بخش اصلی بود؛ اتوماسیون سطح دو و هوشمندسازی. تمرکز اصلی ما در این پروژه، هوشمندسازی فرآیند احیا مستقیم بود.
وی در تشریح شرایط پیش از اجرای پروژه گفت: پیش از این، اپراتورها بخشی از دادههای کنترلی خط را بهصورت دستی مشاهده میکردند، آنها را روی صفحات ثبت میکردند و تحلیلهای فرآیندی نیز عمدتاً بهصورت دستی انجام میشد. حتی دادهها چند بار بازنویسی میشد و برخی فعالیتهای ترکینگ خط نیز خارج از اتاق کنترل انجام میگرفت.
مدیر محصول ایریسا افزود: در حال حاضر، تمامی دیسیپلینهای درگیر در خط احیا مستقیم، شامل بهرهبرداری، فرآیند، ابزار دقیق، اتوماسیون و مدیران مرتبط، به مانیتورینگ یکپارچه دادههای فرآیندی بر بستر سیستم سطح دو دسترسی دارند. دادهها بهصورت برخط و آنلاین در اختیار کاربران قرار میگیرد و هر فرد متناسب با سطح دسترسی خود، بهصورت لحظهای از وضعیت فرآیند و تغییرات آن آگاه میشود.
وی تصریح کرد: هر فرد متناسب با مسوولیت، سطح دسترسی و شرایط تعریفشده در سیستم، میتواند تحلیلها و تصمیمات لازم را برای خود و تیمش اتخاذ کند. همچنین تمامی گزارشها در هر دیسیپلین بهصورت سیستمی و خودکار تولید میشود.
منصوری مهمترین بخش فعالیت انجامشده را طراحی مدل هوش مصنوعی دانست و گفت: نقطه پررنگ پروژه، مدل هوش مصنوعی ما بود که بهصورت هیبرید طراحی شد؛ ترکیبی از مدل تحلیلی و مدل شبکه عصبی.
وی افزود: در مرحله نخست، دایرههای احیا را با استفاده از مدل تحلیلی و سوپردیتاها شبیهسازی کردیم و به خروجیهای قابل قبولی رسیدیم.
مدیر پروژه ایریسا با تأکید بر اهمیت دادهها اظهار کرد: در ادامه، با استفاده از سه سال داده تاریخی استخراجشده از سیستمهای کنترلی و آرشیوی و بر پایه مدل تحلیلی توسعهیافته، مدل شبکه عصبی ابتدا بهصورت آفلاین و سپس بهصورت آنلاین طراحی و پیادهسازی شد.
وی خاطرنشان کرد: بدون در اختیار داشتن دادههای تاریخی، دستیابی به سطح فعلی توسعه و بلوغ این پروژه امکانپذیر نبود و این دادهها نقشی تعیینکننده و کلیدی در موفقیت پروژه ایفا کردند.
منصوری درباره تأثیر پروژه بر ایمنی پرسنل و کاهش ریسک عملیاتی گفت: پیش از این، دادههای آزمایشگاهی هر چهار ساعت یکبار شامل درصد متال و کربن به اپراتورها اعلام میشد و تصمیمسازی نیز با همین فاصله زمانی انجام میگرفت، اما اکنون با استفاده از هوش مصنوعی، دوقلوی دیجیتال و شبکههای عصبی دادهها هر ۱۵ دقیقه یکبار بهصورت آنلاین وارد سیستم میشود، خروجی گرفته میشود و خط تولید میتواند هر ۱۵ دقیقه تصمیم بگیرد که چه اقدامی انجام دهد تا نمودارهای درصد متال و کربن همگرا شوند و از واگرایی جلوگیری شود.
وی افزود: با استفاده بلندمدت از این سیستم و پس از بهرهبرداری کامل، قطعاً گزارشهایی تهیه خواهد شد که نشاندهنده کاهش مصرف انرژی و بهبود شرایط بهرهبرداری خواهد بود.
در پاسخ به پرسشی درباره میزان سرمایهگذاری پروژه، مدیر پروژه ایریسا اظهار کرد: بودجه سرمایهگذاری شده برای پروژه هوشمندسازی احیا فولاد سبا حدود ۶۰ میلیارد ریال است. بهطور کلی میتوان گفت این پروژه با سرمایهگذاری قابل توجه و متناسب با ابعاد و اهمیت آن اجرا شده است
مدیر محصول شرکت ایریسا در پایان تأکید کرد: با اجرای این پروژه، نوسانات فرآیند بهطور محسوسی کاهش یافته، فرآیند پایدارتر شده و مصرف انرژی نیز کاهش پیدا کرده است. این پروژه نمونهای روشن از اثرگذاری هوشمندسازی و هوش مصنوعی در صنایع بزرگ کشور است.