اتمام ساخت ۱۵۰۰ واحد مسکونی در ۱۹۰ روز با سازه فولادی صنعتی/ پروژه «ارکان سازه» کاملا ایرانی است

به گزارش می‌متالز، مدیر روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی، در نشست خبری پروژه ساخت ۱۵۰۰ واحد مسکونی با سازه فولادی صنعتی طی ۱۹۰ روز، با اشاره به برخی ادعا‌های منتشرشده در رسانه‌های غیررسمی درباره مشارکت شرکت‌های چینی در این طرح، تصریح کرد: این پروژه که برای نخستین‌ بار در جهان در چنین ابعادی اجرا شده است، از مرحله طراحی تا اجرا و نصب، به طور کامل توسط مهندسان ایرانی انجام شده و هیچ شرکت خارجی حتی در مقام مشاور نیز در آن دخالت نداشته است.

«یوسف زرین‌کاسه» مدیر روابط عمومی انجمن در آغاز این نشست خبری با بیان اینکه بخشی از ابعاد پروژه تاکنون مطرح نشده است، اظهار کرد: در مورد مسائل کلی، نکاتی درباره پروژه بیان شده؛ اما بسیاری از نکات و به‌ هر حال حواشی آن باقی مانده بود و تصمیم گرفتیم امروز در این نشست به تشریح موضوعی بپردازیم که در این مقیاس و اندازه، برای نخستین‌ بار در جهان ایجاد و اجرا شده است.

وی با اشاره به انتشار برخی مطالب نادرست افزود: درخواستم این است که اصحاب رسانه به این موضوع توجه کنند، زیرا امروز مشاهده شد که مطالبی مطرح شده که برای ما ایرانی‌ها ناگوار است. اگر نخواهم نگاه بدبینانه داشته باشم که به‌ نظر می‌رسد همین‌ طور است، باید بگویم برخی رسانه‌های درجه‌چندم و بعضاً صفحات اینستاگرامی ادعا کرده‌اند که این پروژه توسط چینی‌ها طراحی شده و بخشی از آن با مشارکت آنها انجام شده است.

مدیر روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی ادامه داد: البته دوستان در ادامه توضیحات بیشتری ارائه خواهند داد؛ اما اصولاً چنین ادعایی صحیح نیست و تمامی مراحل از طراحی و اجرا گرفته تا نصب، برنامه‌ریزی و تکمیل پروژه، به صورت کامل توسط مهندسان ایرانی انجام شده است. در این پروژه حتی از یک شرکت خارجی در حد مشاور نیز استفاده نشده است.

وی تأکید کرد: تقاضای ما از اهالی رسانه این است که این واقعیت را به‌ درستی منعکس کنند؛ زیرا فارغ از هر نام یا عنوان، این توان مهندسان ایرانی است که اهمیت دارد. آنچه برای ما اهمیت دارد، نام ایران و ظرفیت مهندسی کشور است. واقعیت این است که مهندسان ایرانی طرح را ارائه کرده، برنامه‌ریزی و اجرا کردند و پروژه را در موعد مقرر به پایان رساندند.

ترکیب سرعت، فناوری و صرفه‌جویی آب در شهرک حضرت فاطمه‌الزهرا (س)

نماینده شرکت «ارکان سازه» به عنوان مجری طرح، در نشست خبری ساخت ۱۵۰۰ واحد مسکونی با سازه فولادی صنعتی در شهرک حضرت فاطمه‌الزهرا (س) اعلام کرد: این پروژه که از اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۴ آغاز شده، در محدوده زمانی ۱۹۰ روزه از مرحله فونداسیون تا تحویل نهایی شامل محوطه‌سازی، انشعابات، فضای سبز، کابینت، کمد پرده و تجهیزات داخل بوده و اکنون به اتمام رسیده است. این اقدام با بهره‌گیری از اسکلت فولادی صنعتی پیچ‌ومهره‌ای، سیستم‌های هوشمند مدیریت آب و انرژی، خطوط تفکیک آب شرب و بهداشتی و تصفیه‌خانه فاضلاب انجام شده است.

اتمام فاز نخست در ۱۹۰ روز

نماینده شرکت «ارکان سازه» اظهار کرد: پروژه ۱۵۰۰ واحدی حضرت فاطمه‌الزهرا (س) در آذرماه سال ۱۴۰۳ تعریف شد. کل طرح شامل ۳۰ بلوک مسکونی و ۲۳۰۰ واحد با زیربنای حدود ۳۲۰ هزار مترمربع است، اما به‌ دلیل محدودیت منابع مالی کارفرما، فاز نخست شامل ۱۵۰۰ واحد در قالب ۱۹ بلوک با زیربنای حدود ۱۸۰ هزار مترمربع آغاز شد. فاز دوم با ۸۰۰ واحد در ۱۱ بلوک نیز آغاز شده و ستون‌گذاری آن انجام شده است.

وی تأکید کرد: در این طرح، همه واحد‌ها دارای اتاق خواب مستر، تراس، انباری و آسانسور هستند و پروژه از فونداسیون تا تحویل کامل شامل محوطه‌سازی، فضای سبز، کابینت، شیرآلات، تجهیزات داخلی و ... بوده و ظرف ۱۹۰ روز تکمیل شد.

استفاده از اسکلت فلزی صنعتی با اتصالات پیچ و مهره

وی توضیح داد: اسکلت پروژه به‌ صورت صنعتی در کارخانجات «ارکان سازه» ساخته شد و با اتصالات پیچ و مهره‌ای به محل حمل و نصب شد. وزن اسکلت ۶۲ کیلوگرم به ازای هر مترمربع طراحی شد که موجب صرفه‌جویی قابل‌توجه در مصرف فولاد، افزایش سرعت اجرا و کاهش خطای انسانی شد. حذف کامل جوشکاری از دیگر مزایای این روش بود.

وی اعلام کرد: در حوزه مصالح، از بهترین برند‌های داخلی استفاده شد و همین موضوع منجر به ارائه ضمانت‌نامه دو ساله اجرای شرکت «ارکان‌ سازه» شد.

مدیر فنی «ارکان‌ سازه» بیان کرد: نمای طبقات همکف در اضلاع جنوبی و شمالی ترکیبی از سنگ و سیمان است. در بخش سیمانی، از لایه آستر و رویه به همراه رنگ نانویی کشسان فوق آب‌گریز استفاده شده که از نفوذ آب و ایجاد ترک جلوگیری می‌کند.

وی ادامه داد: این نوع رنگ امکان بازگرداندن ظاهر نما به وضعیت روز اول را حتی پس از چند سال تنها با یک رنگ‌آمیزی مجدد فراهم می‌کند.

نماینده مجری طرح در بخش دیگری از سخنانش گفت: با توجه به ناترازی آب در کشور، همه بلوک‌ها مجهز به مخزن ذخیره، پمپ آبرسانی و پمپ آتش‌نشانی هستند. شیرآلات کاهنده مصرف با حداقل ۳۰ درصد صرفه‌جویی نصب شده و همه واحد‌ها از کنتور هوشمند مجهز به سیم‌کارت بهره می‌برند؛ این کنتور‌ها قرائت از راه دور دارند و اطلاعات آنها به اداره آب ارسال می‌شود. همچنین امکان اعمال محدودیت مصرف برای واحد‌های پرمصرف وجود دارد.

وی افزود: به‌ دلیل مسائل مربوط به ناترازی انرژی، همه بلوک‌ها به پنل خورشیدی مجهز شدند و میانگین تولید روزانه به ۴ مگاوات ساعت رسید.

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان سازه» با اشاره به ایجاد تصفیه‌خانه مستقل در پایین‌دست پروژه گفت: فاضلاب واحد‌ها جمع‌آوری و تصفیه می‌شود و به مخازن آب بهداشتی بازمی‌گردد. برای این منظور دو خط لوله، آب شرب و آب بهداشتی و دو سری مخزن و بوسترپمپ پیش‌بینی شده است.

وی افزود: طبق محاسبات، ۷۰ درصد آب خروجی تصفیه‌خانه به سیستم بازمی‌گردد و تنها ۳۰ درصد آب شرب ورودی برای رفع نیاز کافی است.

بزرگ‌ترین المان منور مذهبی جهان اسلام

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» توضیح داد: تابلوی «یا فاطمه‌الزهرا (س)» در ضلع شمالی پروژه با طول ۱۳۰ متر و ارتفاع ۷۰ متر ساخته شد که بزرگ‌ترین المان منور مذهبی جهان اسلام محسوب می‌شود. در این سازه از پنل‌های نوری با برد ۳۰ کیلومتر و قابلیت نمایش ۱۶ میلیون رنگ استفاده شده است.

وی افزود: با توجه به آلودگی هوای تهران، گیاهان کم‌نیاز به آب انتخاب شد و سیستم آبیاری قطره‌ای از طریق آب بازیافتی تصفیه‌خانه اجرا شده است.

تفکیک و تصفیه مستقل پساب

در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره نحوه تفکیک پساب و تصفیه مستقل بدون تحویل به آبفا، نماینده شرکت «ارکان سازه» گفت: این پروژه یکی از بهترین شهرک‌های مسکونی محسوب می‌شود و ویژگی‌های خاص خود را دارد. اخذ مجوز تصفیه‌خانه پیچیده نیست و در بسیاری از پروژه‌ها به‌ دلیل حجم فاضلاب ضروری است. این عملیات نتیجه چندین سال مطالعه و برنامه‌ریزی بوده و می‌تواند تبدیل به دستورالعملی مشابه نیروگاه‌های خورشیدی شود.

میزان هوشمندسازی

نماینده شرکت «ارکان سازه» به عنوان مجری طرح در پاسخ به سوال خبرنگار «می‌متالز» مبنی بر اینکه شهرک تا چه حد به سمت «شهر هوشمند» حرکت کرده است، گفت: به دلیل ماهیت و محدودیت‌های ساخت منازل سازمانی نظامی نمی‌توان این پروژه را کاملاً هوشمند نامید، اما چند آیتم کلیدی اجرا شده است؛ از جمله کنتور‌های هوشمند، قرائت از راه دور، تفکیک مصرف آب و امکان اعمال محدودیت بر مشترکان پرمصرف.

ظرفیت پارکینگ

وی در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره ظرفیت پارکینگ شهرک توضیح داد: بخشی از پارکینگ در بلوک‌ها و بخشی در محوطه تامین شده است. در فاز ۲ نیز ساخت پارکینگ طبقاتی برنامه‌ریزی شده و هر واحد حداقل یک پارکینگ خواهد داشت. اکثر واحد‌ها حدود ۱۰۰ مترمربع هستند.

دلیل انتخاب «ارکان‌ سازه»

مدیر فنی «ارکان سازه» همچنین در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره دلیل انتخاب این شرکت در میان شرکت‌های سازنده طرف قرارداد فراجا، گفت: تجربه پروژه‌های گذشته عامل اصلی اعتماد کارفرما بود. ما سابقه ساخت پروژه منازل مسکونی فاتب در ۱۳۰ روز، پروژه آموزشی دانشگاه علوم انتظامی امین در ۷۵ روز، پروژه ساختمان اداری راهور در ۱۲۰ روز و پروژه مرکز تربیت و تعالی ثامن الحجج (ع) در ۱۸۰ روز را در کارنامه داریم.

تامین متریال و انتخاب اسکلت فلزی

در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره چالش تامین متریال فلزی، مدیر دفتر فنی «ارکان سازه» گفت: شرکت «ارکان‌ سازه» کارخانه تولید اسکلت فلزی دارد و در تأمین متریال چالشی ندارد.

وی همچنین در پاسخ به اینکه شاید مشکل سایر سازندگان وفور کم‌تر متریال فلزی نسبت به بتن باشد، گفت: صنعت فولاد ایران ضعیف نیست؛ فقط بتن متریال ارزان‌تری است.

ارتفاع مجاز ساخت

وی در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره ارتفاع مجاز ساخت، گفت: عدد دقیق را در ذهن ندارم؛ خط آسمان پروژه از ابتدا مشخص و طراحی بر اساس آن انجام شد. پاسخ دقیق تررا کارشناس مربوطه در اختیار شما قرار خواهد داد.

سابقه پروژه‌های «ارکان‌ سازه»

مدیر دفتر فنی «ارکان سازه» در پاسخ به سوال خبرنگار درباره تعداد پروژه‌های کامل از ابتدا، گفت: تعداد پروژه‌ها بسیار زیاد است و اکنون حضور ذهن ندارم، اما با توجه به حجم و زمان اجرا شده این پروژه شاخص‌ترین پروژه شرکت «ارکان سازه» است. در شهر‌های متعددی از جمله قم، سیستان و بلوچستان و مشهد نیز پروژه اجرا کرده‌ایم.

توضیحات درباره قیمت تمام‌شده

مدیر دفتر فنی «ارکان سازه» در پاسخ به پرسش خبرنگار مبنی بر «قیمت تمام‌شده ساخت» گفت: قرارداد ما با فراجا برای این پروژه، ۳۷ میلیون تومان به ازای هر مترمربع بوده است. البته محاسبه تفکیکی متعلقات اضافه و محوطه هنوز انجام نشده، اما رقم قراردادی ۳۷ میلیون تومان است. این عدد شامل قیمت زمین نمی‌شود.

پاسخ به نگرانی‌ها درباره ایمنی به‌ دلیل سرعت ساخت

نماینده شرکت «ارکان سازه» به عنوان مجری طرح در پاسخ به پرسش خبرنگار مبنی بر «ایمنی پروژه به‌ دلیل سرعت بالای ساخت» اظهار کرد: طراحی پروژه در مجموعه خود ما انجام شده و تمامی آیین‌نامه‌ها در حوزه معماری، سازه، برق و مکانیک رعایت شده است. اجرای پروژه نیز با سه لایه نظارتی جلو رفته است؛ لایه اول ناظران شرکت «ارکان‌ سازه»، لایه دوم ناظر عالی سازمان و فراتر از آن ناظران فراجا که از ابتدا تا پایان کار حضور داشتند. تمام مراحل با دقت اجرا شده و کیفیت ساخت حتی از بسیاری پروژه‌های مشابه نیز بالاتر است.

وی افزود: بخش مهمی از سرعت کار، ناشی از استفاده از اسکلت فلزی صنعتی و بخش دیگر مدیریت دقیق عملیات اجرا، خرید مصالح، زمان‌بندی پیمانکاران و جلوگیری از توقف کار است.

امکان تعمیم روش ساخت به نهضت ملی مسکن

مدیر دفتر فنی «ارکان سازه» در پاسخ به سوال خبرنگار درباره «قابلیت استفاده از این روش در نهضت ملی مسکن» گفت: قطعاً این روش قابل اجراست. این پروژه ۱۵۰۰ واحدی برای ما با پروژه ۱۵ هزار واحدی تفاوتی ایجاد نمی‌کرد. اگر منابع مالی کارفرما اجازه می‌داد، ۲۳۰۰ واحد را هم در همان فاز نخست تمام می‌کردیم.

تصویر ۵ تا ۱۰ سال آینده شهرک

وی درباره «دوام، ارزش و سطح رضایت خانوار‌ها در سال‌های آینده» توضیح داد: این واحد‌ها سازمانی هستند و موضوع خرید و فروش آنها به تصمیم سازمان مربوط است. از منظر فنی، تمام آیین‌نامه‌های زلزله و مبانی محاسباتی رعایت شده و ساختمان‌ها بر اساس تجربیات گذشته طراحی شده‌اند. متریال‌های استفاده‌شده در بالاترین سطح تولید داخل بوده و هیچ بخش پروژه با مصالح درجه‌ دو ساخته نشده است.

هزینه‌های تعمیرات پس از چند سال

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان سازه» هم‌چنین درباره «هزینه‌های تعمیر و نگهداری» گفت: این موارد به کیفیت مصالح بستگی دارد. چون بهترین مصالح داخلی استفاده شده و سه لایه نظارت وجود داشته، انتظار بروز مشکلاتی مانند ترکیدگی لوله یا انتقال صدا وجود ندارد.

وی درباره «عمر مفید» نیز تصریح کرد: به نظر من عمر مفید این ساختمان‌ها به‌ راحتی ۵۰ سال خواهد بود، البته توضیحات تکمیلی را همکاران فنی ارائه خواهند کرد. این سازه‌ها برای دوره‌های طولانی طراحی شده‌اند.

چالش‌های فنی پروژه و صدور پروانه

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» درباره «طولانی بودن صدور پروانه ساخت»، توضیح داد: چون این شهرک سازمانی است، فرآیند صدور پروانه در پروسه داخلی فراجا انجام می‌شود و ما در جریان جزئیات آن نیستیم.

وی درباره «چالش‌های اصلی پروژه» توضیح داد: یکی از چالش‌ها حمل سازه فلزی به‌ دلیل حجم بالا و محدودیت‌های ترافیکی بود. شرایط نامساعد جوی نیز در ابتدای کار، نصب اسکلت را چند روز عقب انداخت. در خردادماه مشکلات حمل‌ونقل کامیون‌داران، قطعی برق کارخانه‌ها هنگام بتن‌ریزی و کمبود سیمان و هم‌چنین حوادثی مانند جنگ ۱۲روزه نیز تاثیرگذار بود که با مدیریت پروژه جبران شد.

صرفه‌جویی اقتصادی ناشی از کاهش زمان اجرا

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» در پاسخ به پرسش خبرنگار مبنی بر «اثر سرعت اجرا بر هزینه‌ها» عنوان کرد: اگر این شهرک با روش سنتی اجرا می‌شد، حداقل سه سال زمان نیاز داشت. در آن صورت، کارفرما باید ضریب تورم و تعدیل قیمت‌ها را در طول سه سال پرداخت می‌کرد؛ بنابراین رقم ۳۷ میلیون تومان امروز شاید بالا به‌ نظر برسد، اما در مقایسه با اجرای سه‌ ساله و با توجه به تورم‌های کشور بسیار کم‌تر است.

مدیر دفتر فنی «ارکان سازه» در پاسخ به سوال خبرنگار درباره «صدور مجوز برای این مدل ساخت در پروژه‌های عادی» تأکید کرد: از نظر طراحی و نظام مهندسی، این سازه‌ها کاملاً مطابق قوانین و ضوابط جاری کشور است و مشکلی ندارد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره «فناوری‌های نازک‌کاری» گفت: اسکلت فلزی صنعتی با اتصالات پیچ‌ومهره‌ای نقطه قوت سرعت کار بود و سایر بخش‌ها تفاوتی با پروژه‌های مشابه ندارد. مدیریت زمان، تامین و اجرا عامل اصلی سرعت بوده است.

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» همچنین درباره «ظرفیت ساخت سالانه در نهضت ملی» اظهار کرد: اگر این پروژه ۱۵ هزار واحد هم بود، با همین زمان‌بندی قابل انجام بود.

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» ادامه داد: این روش ریسک خاصی ندارد و نیازمند مدیریت بسیار قوی است. اسکلت فلزی نقش کلیدی در سرعت اجرای پروژه داشت و با اسکلت بتنی، رسیدن به این زمان ممکن نبود.

وی همچنین در پاسخ به پرسش درباره «قابلیت ساخت ورزشگاه‌های موقت شبیه قطر» گفت: بله، چنین کاری کاملاً قابل انجام است و از نظر دانش مهندسی چیزی کم نداریم.

تاثیر رکود یا رونق بازار مسکن در سفارش پروژه

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» در پاسخ به سوال خبرنگار درباره «رابطه رکود بازار و سفارش پروژه» خاطرنشان کرد: مجموعه‌ای که چنین پروژه‌ای بخواهد، در دوره رونق هم سراغ ما می‌آید. اعتماد به مجری برای ۱۵۰۰ واحد کار ساده‌ای نیست، اما با توجه به تجربه ما در پروژه‌های گذشته، انجام‌پذیر است.

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» درباره «بازدید و همکاری احتمالی وزارت راه» گفت: بخشی از مسوولان پروژه را بازدید کرده‌اند و برخی هم‌چنان در حال بازدید و پیگیری هستند.

پروژه‌های در دست اجرا

وی درباره «پروژه‌های مشابه در دست اجرا» اظهار کرد: فاز دوم همین پروژه با ۸۰۰ واحد آغاز شده و برنامه زمان‌بندی نهایی هنوز اعلام نشده، اما با توجه به صحبت‌های سردار رادان، ما نیز اجرای ۱۹۰ روزه را ملاک قرار می‌دهیم.

مقایسه هزینه سازه بتنی و فولادی

مدیر دفتر فنی شرکت «ارکان‌ سازه» در پاسخ به پرسشی درباره «صرفه اقتصادی سازه فولادی» گفت: هزینه اولیه فولاد از بتن بیشتر است، اما سرعت اجرای سازه فولادی این اختلاف را جبران می‌کند. اینکه سازنده کدام سیستم را انتخاب می‌کند، به سیاست مالی کارفرما بستگی دارد. در ساخت‌وساز‌های شخصی، معمولاً سازنده‌ها هزینه تدریجی را ترجیح می‌دهند.

وی با اشاره تفاوت میزان آب مصرفی سازه بتنی و فولادی گفت: اگر سازه بتنی بود، فقط در اسکلت حدود ۱۰ میلیون لیتر آب بیشتر مصرف می‌شد.

جزئیات فنی سازه‌های فولادی پروژه ۱۵۰۰ واحدی

معاون فنی و مهندسی شرکت «ارکان سازه»، در نشست خبری ساخت ۱۵۰۰ واحد مسکونی با سازه فلزی ظرف مدت ۱۹۰ روز، در جلسه پرسش و پاسخ این نشست، با اشاره به جزئیات فنی پروژه، درباره نوع فولاد مصرفی، استاندارد‌های طراحی و وزن نهایی سازه‌ها توضیحاتی ارائه داد.

نوع فولاد مصرفی در سازه‌ها

معاون فنی و مهندسی شرکت «ارکان سازه» در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره اینکه «فولاد مصرفی در سازه‌های فلزی از نوع St۳۷ بوده یا St۴۴» توضیح داد: ما از فولاد St۳۷ استفاده کردیم؛ همان فولادی که در کلیه ساختمان‌های متعارف در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. فولاد اکسین و مبارکه و سایر شرکت‌های تولید فولاد نیز عمدتاً همین فولاد را برای مصرف ساختمانی تولید می‌کنند. به‌ طور اصولی در صنعت ساختمان از St۳۷ استفاده می‌شود، مگر آنکه در بخشی از پروژه نیرو‌های ویژه‌ای داشته باشیم که نیاز به St۵۲ باشد. فولاد St۴۴ اصولاً در طراحی سازه‌های صنعتی کاربرد دارد و در سازه‌های مسکونی استفاده محدودی دارد.

خبرنگار «می‌متالز» در ادامه با اشاره به بحث «مقاوم‌سازی و نیاز به استحکام بالاتر» پرسید که آیا آلیاژ‌های قوی‌تر مانند St۴۴ یا St۴۷ در برخی سازه‌ها به کار رفته است و معاون فنی و مهندسی شرکت «ارکان سازه» در پاسخ گفت: ما برج بلند ۲۵ طبقه نساختیم؛ ساختمان‌ها در این پروژه ارتفاع متعارفی داشتند و به‌ طور متوسط حدود ۸ تا ۹ طبقه بودند؛ بنابراین فولاد St۳۷ برای این ارتفاع کاملاً کفایت می‌کرد.

وی در ادامه در مورد «وزن ساختمان‌ها و وزن متریال مصرفی»، توضیح داد: برای ساختمان‌های این پروژه، وزن کل مواد مصرفی سازه‌ها به ازای هر مترمربع ۸۰۰ کیلو است.

ارزیابی زلزله؛ تست مقاومت سازه‌ها

در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره اینکه «سازه‌ها در برابر زلزله تست شده‌اند یا خیر»، معاون فنی و مهندسی شرکت ارکان توضیح داد: اینکه سؤال می‌شود سازه زلزله تست شده یا نه، یک پرسش عامیانه است. باید عرض کنم که در طراحی ساختمان‌ها اصولاً آیین‌نامه‌های مشخصی وجود دارد. ما مجموعه مقررات ملی ساختمان را داریم و مانند تمام کشور‌های دنیا، هر کشور آیین‌نامه‌های طراحی سازه مخصوص به خود را دارد. کشور ما نیز مشابه ژاپن و آمریکا، به دلیل زلزله‌خیز بودن، جزو کشور‌هایی است که قوی‌ترین آیین‌نامه‌های طراحی سازه به‌ ویژه در حوزه سازه‌های فلزی و سپس سازه‌های بتنی را داراست.

وی ادامه داد: مقررات ملی ساختمان برای ما نقشه‌راه است و تعیین می‌کند که برای طراحی یک ساختمان در یک نوع خاک و یک منطقه مشخص، چه ضریب زلزله‌ای باید لحاظ شود. ما بر اساس همان ضریب زلزله طراحی می‌کنیم. اینکه یک سازه چند ریشتر زلزله را تحمل می‌کند، در اختیار ما نیست؛ زلزله یک پدیده طبیعی است و ما فقط موظفیم بر اساس شتابی که زمین به ما وارد می‌کند و ضوابطی که آیین‌نامه در اختیارمان قرار می‌دهد، سازه را طراحی و اجرا کنیم. این پاسخ مبسوطی است که شاید لازم باشد یک‌بار برای همیشه در پاسخ به این پرسش که «ساختمان چند ریشتر زلزله را تحمل می‌کند» مطرح شود.

ضریب زلزله تهران؛ از بالاترین اعداد جهان

در ادامه معاون فنی و مهندسی شرکت «ارکان سازه» در پاسخ به پرسش خبرنگار مبنی بر اینکه آیا ساختمان‌های این پروژه بر اساس همین قوانین و آیین‌نامه‌های فعلی طراحی شده‌اند یا خیر، اظهار کرد: دقیقاً همین‌ طور است. برای شهری مانند تهران، یک ضریب افقی یا شتاب افقی معادل ۳۵ صـــدم داریم. این عدد، یکی از بــــزرگ‌ترین ضریب‌های زلزله در دنیا محسوب می‌شود؛ به‌ طوری‌ که شهر‌هایی در آمریکا و چند شهر در ژاپن نیز همین مقدار را دارند. علاوه بر این، ضرایب ۳۰ صدم، ۲۵ صدم، ۱۵ صدم و حتی یک‌دهم نیز وجود دارد. برای مثال، در امارات و به‌ ویژه شهر دبی، اصولاً ضریب زلزله تعریف نشده و معیار طراحی ساختمان‌ها، بار‌های قائم و بار‌های جانبی ناشی از باد هستند.

مقایسه وزن سازه فلزی و بتنی در برابر زلزله

وی با اشاره به اهمیت وزن سازه در تعیین نیروی زلزله افزود: در تهران به دلیل نیرو‌های بالای زلزله و اینکه وزن سازه‌های بتنی حدود ۵ برابر سازه‌های فلزی است، موضوع وزن اهمیت ویژه‌ای دارد. وزن اسکلت ما در این پروژه حدود ۶۲ کیلوگرم بر مترمربع است. اسکلت شامل تیر، ستون و تیرچه‌های سقف می‌شود. همین مقدار در یک ساختمان بتنی حدود ۲۵۰ کیلوگرم است؛ بنابراین در ساختمان‌های بتنی، وزن سازه تقریباً پنج برابر می‌شود. از آنجا که زلزله رابطه مستقیم با اینرسی و وزن سازه دارد، هر چه وزن بیشتر باشد، نیروی زلزله نیز افزایش می‌یابد.

صنعتی‌سازی، تیپ‌سازی و سبکسازی؛ راهکار کاهش هزینه و مصرف منابع

«ابوالفضل کدخدازاده» عضو انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی، در نشست خبری ساخت ۱۵۰۰ واحد مسکونی با سازه فلزی ظرف مدت ۱۹۰ روز گفت: با صنعتی‌سازی و اجرای پروژه‌های سریع، می‌توان علاوه بر کاهش زمان و هزینه، مصرف فولاد و آب را بهینه کرد. رعایت مقررات ملی ساختمان و فناوری‌های پیش‌ساختگی در این پروژه باعث سبک‌سازی و افزایش مقاومت ساختمان شده است.

رکورد تاریخی ساخت ۱۵۰۰ واحد تنها در ۱۹۰ روز

کدخدازاده در ابتدا با اشاره به رکورد پروژه اعلام کرد: امروز اینجا جمع شدیم تا اعلام کنیم ۱۵۰۰ واحد تنها در ۱۹۰ روز ساخته شده است، یعنی هر ۳ ساعت یک واحد ساخته و تکمیل شده است. این رکورد در کشور ما تا به امروز بی‌سابقه بوده و شرکت «ارکان سازه» به همراه تیم اجرایی توانستند این موفقیت را محقق کنند.

وی افزود: برخی پرسش کرده بودند که چرا از سازه‌های فولادی و انجمن سازه‌های فولادی استفاده شده است. شرکت «ارکان سازه» از اعضای انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی است و ساخت سازه‌های فولادی پیچ و مهره‌ای، مصداق روشن صنعتی‌سازی محسوب می‌شود. سقف‌های این پروژه نیز از نوع عرشه فولادی است که خود نمونه‌ای از صنعتی‌سازی است.

رعایت مقررات ملی ساختمان و قابلیت اجرای نهضت ملی مسکن

کدخدازاده در ادامه گفت: هیچ پروژه‌ای در کشور بدون رعایت مقررات ملی ساختمان اجرا نمی‌شود. درباره نهضت ملی مسکن، اگر دولت‌ها توجه داشته باشند، این روش قابلیت اجرا دارد. نمونه‌ای از آن در بهمن ۱۴۰۲ در نمایشگاه شهر آفتاب اجرا شد؛ ظرف ۳ روز یک اسکیل کامل سازه فلزی نصب شد و معاونان وزارت راه و مجریان پروژه از توانمندی سازه‌های فولادی بازدید کردند.

وی افزود: با وجود توانمندی‌ها، اقدام گسترده‌ای در کشور صورت نمی‌گیرد. ما بار‌ها از طریق تریبون انجمن اعلام کرده‌ایم که سازه‌های فولادی، بهترین روش برای ساخت سریع، سبک و مقرون به صرفه است. امروز انتخابی پیش روی ماست: آیا باید هم‌چنان با سازه بتنی و مصرف بالای منابع ادامه دهیم یا از ظرفیت سازه‌های فولادی استفاده کنیم؟

مزایای سرعت اجرا، کاهش هزینه و بهینه‌سازی مصرف فولاد

کدخدازاده تصریح کرد: پروژه‌ای که حداقل سه سال طول می‌کشید، در ۶ ماه اجرا شده است. این امر نه‌ تنها زمان را کاهش می‌دهد بلکه هزینه‌های ناشی از تورم مصالح و افزایش قیمت‌ها را کنترل می‌کند. مستاجران و افرادی که خانه ندارند، در مدت کوتاه می‌توانند صاحب واحد شوند.

وی با ارائه محاسبات دقیق درباره نیاز فولاد گفت: برای ۵۰۰ هزار واحد مسکونی با متراژ ۸۰ متر، حدود ۲ میلیون و ۴۸۰ هزار تن فولاد نیاز است، در حالی‌ که ظرفیت تولید فولاد کشور ۳۰ میلیون تن است. حتی برای یک میلیون واحد، نیاز به فولاد قابل مدیریت است و ظرفیت کارخانه‌ها کافی است. استان اصفهان به تنهایی دارای ۳۰۰ واحد تولید سازه‌های فولادی است.

صرفه‌جویی آب و فناوری مدرن در تولید سازه‌های فولادی

کدخدازاده در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره مصرف آب، گفت: در تولید سازه‌های فولادی، مصرف آب وجود ندارد. ورق‌های فولادی پس از برش، سوراخ‌کاری، جوشکاری، سندبلاست و رنگ‌آمیزی بدون استفاده از آب آماده نصب می‌شوند. مصرف آب شرکت‌های فولادی با فناوری مدرن کاهش یافته است و ۸۵ درصد مصرف آب کشور مربوط به کشاورزی سنتی است.

مزایای تیپ‌سازی و پیش‌ساختگی در پروژه ۱۵۰۰ واحد مسکونی

وی افزود: یکی از مزیت‌های صنعتی‌سازی و تیپ‌سازی ساختمان، کاهش پرتی مصالح و افزایش سرعت اجراست. در پروژه ۱۵۰۰ واحد مسکونی، هر واحد دارای چهار پنجره بود و در مجموع ۶ هزار پنجره استفاده شد. تیپ‌سازی، سرعت تولید و قیمت تمام‌شده را بهبود می‌بخشد و موجب مدیریت بهتر منابع می‌شود.

کاهش وزن سازه و بهینه‌سازی مقاومتی با طراحی منظم

کدخدازاده سپس از معاون فنی و مهندسی شرکت «ارکان سازه»، درباره وزن سازه و فناوری‌های استفاده شده پرسید و وی در پاسخ گفت: با ایجاد نظم در معماری و کاهش ضرایب نامنظمی، توانستیم وزن سازه را از حدود ۹۰ کیلوگرم بر مترمربع در ساختمان‌های ۱۰ تا ۱۱ طبقه به ۶۲ کیلوگرم کاهش دهیم. این کاهش وزن، سبکسازی و مقاوم‌سازی ساختمان را تسهیل می‌کند و نسبت به ساختمان‌های سنتی، عملکرد بهتری در برابر زلزله دارد.

مدولارسازی و استفاده از تیرورق به جای بال‌پهن

خبرنگار «می‌متالز» در ادامه درباره مدولارسازی و استفاده از تیرآهن‌های بال‌پهن پرسید و کدخدازاده توضیح داد: مدولارسازی به معنای طراحی استاندارد اتاق‌ها و قطعات ساختمان است تا تولید انبوه و پیش‌ساختگی ممکن شود. در این پروژه از تیرورق و مقاطع آی شکل استفاده شده و بال‌پهن به کار نرفته است.

معاون فنی و مهندسی شرکت «ارکان سازه» نیز در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره میزان فولاد مصرفی افزود: در پروژه ۱۹۰ روزه، ۱۱.۵۰۰ تن فولاد استفاده شده است.

کدخدازاده درباره تجربه شهر آفتاب و پروژه‌های نهضت ملی مسکن گفت: با استفاده از تیرآهن بال‌پهن در پروژه‌ای شش طبقه، وزن سازه تا ۴۹.۵ کیلوگرم کاهش یافت و وزارت مسکن و بازدیدکنندگان پروژه از این طراحی بهره بردند. هر چند همکاری با ذوب‌ آهن از سال ۱۴۰۲ متوقف شده، انجمن آمادگی استفاده از این ظرفیت در پروژه‌های آینده را دارد.

همکاری با ذوب آهن

در پایان در پاسخ به پرسش خبرنگار «می‌متالز» درباره آمادگی همکاری انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی با ذوب‌ آهن اصفهان، گفت: پروژه‌های نهضت ملی بر اساس طرح ارائه‌شده در شهر آفتاب اجرا شده و با استفاده از تیرآهن بال‌پهن طراحی شده‌اند. انجمن آمادگی دارد، اما از سال ۱۴۰۲ تاکنون همکاری عملی انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی با ذوب آهن اصفهان صورت نگرفته است.

گزارش از علیرضا جعفری‌نژاد؛ پایگاه خبری فلزات خاورمیانه (می‌متالز)