رشد تولید جهان فولاد سیرجان؛ نشانه‌ای از عبور «فجهان» از محدودیت‌های عملیاتی

به گزارش می‌متالز، شرکت جهان فولاد سیرجان با نماد بورسی «فجهان» در گزارش عملکرد خود در سامانه کدال اعلام کرده است که از ابتدای سال مالی تا پایان مردادماه، حدود ۲ میلیون و ۴۷۵ هزار تن محصول تولید کرده است، رقمی که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۷ درصد افزایش نشان می‌دهد. بر مبنای همین نرخ رشد، تولید شرکت در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲ میلیون و ۳۱۳ هزار تن بوده و بنابراین «فجهان» در پنج ماه نخست امسال حدود ۱۶۲ هزار تن تولید بیشتری ثبت کرده است.

این افزایش در نگاه نخست شاید یک رشد هفت درصدی ساده به نظر برسد، اما وقتی حجم تولید یک مجموعه فولادی را در مقیاس میلیون تن بررسی کنیم، مشخص می‌شود که همین درصد به معنای اضافه‌ شدن بیش از ۱۶۰ هزار تن محصول به ظرفیت عملیاتی شرکت است؛ محصولی که می‌تواند در ادامه زنجیره تولید، فروش داخلی یا صادراتی و در نهایت درآمد شرکت اثرگذار باشد.

اهمیت این عملکرد زمانی بیشتر می‌شود که آن را در متن شرایط صنعت فولاد ایران قرار دهیم. بخش فولاد کشور در سال‌های اخیر با یک تناقض جدی مواجه بوده است، ظرفیت اسمی افزایش پیدا کرده، اما تولید واقعی به دلیل محدودیت‌های انرژی و سایر گلوگاه‌ها همواره نتوانسته با ظرفیت اسمی حرکت کند. در چنین فضایی، شرکتی که بتواند تولید خود را افزایش دهد، در واقع بخشی از فاصله میان ظرفیت اسمی و ظرفیت عملیاتی را کاهش داده است.

جهان فولاد سیرجان نیز در سال‌های گذشته روند رشد تولید را تجربه کرده است. برای نمونه، گزارش‌های عملکرد این شرکت در سال ۱۴۰۴ از رشد قابل توجه تولید و فروش حکایت داشت و در مقاطع مختلف سال نیز افزایش تولید محصولات مختلف آن گزارش شده بود. این روند نشان می‌دهد رشد پنج ماهه امسال را نمی‌توان الزاماً یک اتفاق مقطعی دانست، بلکه باید آن را در مسیر توسعه ظرفیت و بهبود عملکرد عملیاتی شرکت تحلیل کرد.

یکی از مهم‌ترین نکات درباره رشد تولید «فجهان»، محل فعالیت این شرکت در منطقه سیرجان است، منطقه‌ای که در سال‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین قطب‌های زنجیره معدن و فولاد ایران تبدیل شده است. نزدیکی به منابع سنگ آهن و حضور مجموعه‌های بزرگ معدنی، از جمله گل‌گهر، به شکل‌گیری یک زنجیره بخ نسبت یکپارچه در این منطقه کمک کرده است.

در چنین ساختاری، افزایش تولید یک شرکت فولادی تنها به معنای عملکرد بهتر یک کارخانه نیست، بلکه می‌تواند به معنای فعال‌تر شدن حلقه‌های مختلف زنجیره معدن تا فولاد باشد. هر میزان افزایش تولید فولاد، به مصرف بیشتر آهن اسفنجی، مواد اولیه، خدمات حمل و نقل، انرژی و تجهیزات نیاز دارد و از این منظر، اثر آن از محدوده یک شرکت فراتر می‌رود.

جهان فولاد سیرجان نیز در ساختار مالکیتی خود با مجموعه گل‌گهر ارتباط نزدیکی دارد و بیش از نیمی از سهام آن در اختیار گل‌گهر و شرکت‌های وابسته است. این ارتباط می‌تواند از منظر زنجیره تأمین مواد اولیه اهمیت داشته باشد و مزیتی برای شرکت در مسیر توسعه تولید ایجاد کند.

نکته مهم‌تر؛ رشد تولید در شرایط محدودیت انرژی.

اما شاید مهم‌ترین پرسش درباره این رشد آن باشد که فجهان چگونه توانسته در شرایط محدودیت‌های انرژی، تولید خود را افزایش دهد؟

این پرسش از آن جهت اهمیت دارد که در صنعت فولاد ایران، محدودیت برق و گاز در سال‌های اخیر به یکی از عوامل اصلی کاهش تولید تبدیل شده است؛ بنابراین اگر رشد هفت درصدی جهان فولاد سیرجان حاصل افزایش بهره‌وری، کاهش توقفات، بهینه‌سازی خطوط تولید، مدیریت مصرف انرژی یا استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود باشد، ارزش این رشد از یک افزایش ساده در تناژ تولید بیشتر خواهد بود.

در واقع، برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد «فجهان» باید از خود عدد تولید عبور کرد و به سراغ شاخص‌هایی مانند تولید به ازای ظرفیت، مصرف انرژی به ازای هر تن، میزان توقفات تولید، نرخ بهره‌برداری خطوط و ترکیب محصولات رفت.

این موضوع به‌ ویژه از منظر سرمایه‌گذاران بورسی اهمیت دارد، زیرا افزایش تناژ زمانی برای سهامدار ارزش‌آفرین است که با رشد هزینه‌ها خنثی نشود. به بیان دیگر، سؤال مهم فقط این نیست که جهان فولاد سیرجان چقدر بیشتر تولید کرده، بلکه این است که این تولید بیشتر با چه هزینه‌ای به دست آمده و چه اثری بر سودآوری شرکت خواهد داشت.

از تولید بیشتر تا درآمد بیشتر

عملکرد تولیدی زمانی اهمیت اقتصادی خود را نشان می‌دهد که در فروش و درآمد نیز انعکاس پیدا کند. سابقه عملکرد «فجهان» نشان داده است که رشد تولید در مقاطع مختلف با افزایش فروش نیز همراه شده است. برای نمونه، گزارش‌های سال ۱۴۰۴ از رشد قابل توجه تولید و فروش شرکت حکایت داشت و در مقطعی نیز افزایش چشمگیر درآمد فروش آن گزارش شد.

از این منظر، رشد تولید پنج ماهه امسال می‌تواند یک سیگنال مهم برای عملکرد مالی ماه‌های آینده باشد، البته به شرط آنکه بازار داخلی و صادراتی توان جذب محصولات تولیدشده را داشته باشد و شرکت بتواند از شرایط قیمتی بازار فولاد نیز بهره ببرد.

در شرایطی که بازار فولاد داخلی با رکود نسبی تقاضا در برخی بخش‌ها مواجه است، تنوع بازار‌های فروش و افزایش سهم صادرات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. جهان فولاد سیرجان در گذشته نیز تجربه صادرات محصولات خود را داشته و گزارش‌های منتشرشده از افزایش صادرات این شرکت در برخی مقاطع خبر داده‌اند؛ بنابراین تداوم رشد تولید می‌تواند در کنار توسعه بازار‌های صادراتی، ظرفیت درآمدزایی «فجهان» را تقویت کند.

اهمیت استراتژیک برای زنجیره فولاد

از منظر کلان‌تر، عملکرد جهان فولاد سیرجان را باید در چارچوب یک هدف بزرگ‌تر صنعت فولاد ایران دید، حرکت از ظرفیت‌سازی به سمت تولید واقعی و پایدار.

ایران طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری قابل توجهی برای افزایش ظرفیت فولاد انجام داده است، اما اکنون مساله اصلی تنها ساخت کارخانه جدید نیست، مساله این است که کارخانه‌های موجود تا چه اندازه می‌توانند با ظرفیت اقتصادی خود کار کنند.

در این شرایط، رشد هفت درصدی تولید جهان فولاد سیرجان در پنج ماهه نخست سال، پیامی فراتر از عملکرد یک شرکت دارد. این رشد نشان می‌دهد حتی در شرایطی که محدودیت‌های زیرساختی همچنان یکی از مهم‌ترین تهدید‌های صنعت فولاد است، افزایش بهره‌وری ظرفیت‌های موجود می‌تواند یکی از مسیر‌های کم هزینه‌تر رشد تولید کشور باشد.

برای «فجهان» نیز چالش مرحله بعد روشن است: حفظ این روند در ماه‌های باقی‌مانده سال، مدیریت ریسک انرژی، تضمین تأمین مواد اولیه، افزایش بهره‌وری خطوط و تبدیل رشد تولید به رشد پایدار فروش و سود.

در نهایت، اگر جهان فولاد سیرجان بتواند رشد پنج ماهه خود را تا پایان سال حفظ کند، عملکرد امسال این شرکت می‌تواند نمونه‌ای از این واقعیت باشد که در صنعت فولاد ایران، رشد واقعی دیگر تنها با احداث ظرفیت جدید تعریف نمی‌شود، بلکه استفاده حداکثری از ظرفیت موجود، کاهش توقفات و افزایش بهره‌وری نیز به همان اندازه اهمیت دارد. از همین منظر، رشد ۷ درصدی تولید «فجهان» را باید نه فقط یک عدد در گزارش کدال، بلکه نشانه‌ای از تلاش برای تبدیل ظرفیت فولادی سیرجان به تولید بالفعل و ارزش اقتصادی بیشتر دانست.

منبع: تیتر ۲۰