ارز چند نرخی و تشدید صادرات غیررسمی ورق‌های فولادی، دامپینگ منطقه‌ای و تهدید منافع ملی

‌می‌متالز - اختلاف زیاد قیمتی ورق گرم در بورس کالا و بازار آزاد هم‌زمان با افزایش نرخ ارز در بازار آزاد، به‌ طور اجتناب‌ناپذیر منجر به افزایش صادرات غیررسمی ورق گرم فولاد مبارکه به بازار کشور‌های همسایه خواهد شد؛ پدیده‌ای که آثار آن مستقیماً زنجیره تولید داخل، بازار سرمایه و منافع ملی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

به گزارش می‌متالز، در این شرایط، بخش قابل‌توجهی از ورق گرم عرضه‌شده با قیمت‌های سرکوب‌شده داخلی، از چرخه مصرف صنایع پایین‌دستی کشور خارج شده و از مسیر‌های غیررسمی به کشور‌های هم‌جوار صادر می‌شود. این صادرات، به دلیل تسعیر ارز حاصل از فروش بر مبنای دلار بازار آزاد، جذابیت بالایی برای خریداران ایجاد کرده و عملاً رانت ارزی قابل‌توجهی را نصیب آنان می‌کند.

بر اساس برآوردها، طی ۸ ماهه نخست سال جاری حدود ۲۵۰ هزار تن از ورق گرم فولاد مبارکه از این مسیر‌ها از کشور خارج شده است. این در حالی است که فولاد مبارکه در صادرات رسمی خود ناگزیر است بخش عمده ارز حاصل را با نرخ‌های پایین‌تر (تالار اول) تسعیر کند؛ موضوعی که به‌ طور مستقیم قدرت رقابت شرکت در بازار‌های صادراتی رسمی را کاهش می‌دهد.

از سوی دیگر، خریداران داخلی که ورق گرم را به‌ صورت ریالی و با قیمت‌های به مراتب ارزان‌تر از بازار خریداری می‌کنند، همان محصول را به‌ صورت دلاری و با تخفیف‌های قابل‌توجه به خریداران خارجی در کشور‌های منطقه عرضه می‌نمایند. این تخفیف‌های سنگین که ناشی از تفاوت نرخ تسعیر دلار بازار آزاد با نرخ‌های رسمی است، نه‌ تنها موجب دامپینگ قیمتی زیر نرخ‌های صادراتی ایران و حتی کم‌تر از قیمت‌های جهانی می‌شود، بلکه به‌ طور جدی بازار صادرات رسمی کشور را نیز تحت تأثیر منفی قرار می‌دهد.

تداوم این روند می‌تواند ریسک‌های مهمی از جمله تضعیف برند فولاد ایران در منطقه، از دست رفتن بازار‌های صادراتی رسمی، اعمال محدودیت‌های تجاری از سوی کشور‌های همسایه و افزایش فشار بر تولیدکنندگان بزرگ فولادی را به همراه داشته باشد.

در مجموع، این سیاست‌ها علاوه بر تضییع آشکار حقوق میلیون‌ها سهامدار فولاد مبارکه و سهامداران عدالت، با تشدید صادرات غیررسمی و دامپینگ منطقه‌ای، تولید داخل، بازار سرمایه و جایگاه صادراتی فولاد ایران را با مخاطرات جدی مواجه می‌سازد.