سالِ تغییر، عقلانیت و بازگشت اعتماد به بدنه کارشناسی

به گزارش می‌متالز، نتیجه یک سال تلاش در سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، مجموعه‌ای از دستاورد‌های قابل‌سنجش است که نشان می‌دهد ایمیدرو و تیم کارشناسان و مشاوران خبره در دوره وزارت مهندس «محمد اتابک» در دولت چهاردهم از وضعیت «انتظار و رکود» عبور کرده و به «دوره عمل و نتیجه» وارد شده و اکنون همچون دوی امدادی رسالت بزرگ هدایت این سازمان معظم از یک فرد توانمندی به نام دکتر «محمد آقاجانلو» به فرد توانمند دیگری به نام دکتر «محمدمسعود سمیعی‌نژاد» سپرده شده است.

جهش در تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام

در سالی که گذشت، ۵ میلیارد دلار از طرح‌های نیمه‌تمام ایمیدرو تکمیل و آماده بهره‌برداری شد؛ رقمی معادل ۲۰ درصد کل سرمایه‌گذاری‌های سازمان از بدو تأسیس. آخرین نماد این تحول، تولید نخستین شمش فولاد در مجتمع فولاد میانه می‌باشد که ظرفیت تولید فولاد کشور را به ۵۵ میلیون تن در سال (هدف چشم‌انداز) می‌رساند. بخش خصوصی در این مسیر نقشی محوری داشت و همکاری نزدیک آن با ایمیدرو به یکی از پایه‌های موفقیت تبدیل شد. همچنین در این مدت تعریف و پیگیری آغاز ۴.۹ میلیارد دلار طرح جدید با استفاده از توان بخش خصوصی و تامین مالی فاینانس مدنظر این بخش از وزارت صمت قرار گرفته است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به انجام فراخوان‌های بسته‌های سرمایه‌گذاری اکتشاف در کل کشور، استخراج معادن سنگ آهن زیرزمینی بالغ بر ۳۰۰ میلیون تن در کرمان و احداث کارخانجات جدید طلا در شمال غرب کشور با مشارکت بخش خصوصی اشاره نمود. پروژه‌های ساخت و تولید دامپتراک‌های معدنی و احداث کارخانجات در زنجیره‌های مس، فولاد، سیلیس (تولید زنجیره پنل‌های خورشیدی) و آلومینیوم با هدف رفع گلوگاه‌های زنجیره تولید و ایجاد ارزش افزوده نیز از محل فاینانس پیگیری شده است.

تداوم تولید در سخت‌ترین شرایط

سال گذشته برای صنعت ایران، سال کم‌سابقه‌ای از نظر فشار انرژی و بحران منطقه‌ای بود؛ با این حال، ایمیدرو توانست تولید فولاد، آهن اسفنجی، کنسانتره آهن و مس را افزایش دهد و نیاز بازار داخلی و صادرات را بدون وقفه تأمین کند. پشت این موفقیت، مدیریت هماهنگ وزارت صمت با وزارت‌خانه‌های نیرو و نفت و اتکای هوشمندانه به نیروگاه‌های جدید صنعتی قرار داشت.

شفافیت مالی و نظم نوین در زنجیره معدن

یکی از تحولات مهم امسال، انتقال نظام قیمت‌گذاری مواد اولیه معدنی به بورس کالا بود؛ اقدامی که نقطه‌عطفی در مسیر شفافیت، رقابت سالم و ثبات اقتصادی به شمار می‌آید. اکنون قیمت‌ها بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شوند و تمامی معاملات به‌ صورت شفاف در سامانه رسمی بورس کالا ثبت می‌گردند. این تغییر باعث شده دولت بتواند درآمد‌های خود را دقیق‌تر پیش‌بینی کند و سرمایه‌گذاران نیز تصویر روشنی از آینده بازار در اختیار داشته باشند. در کنار این تحول، به‌ کارگیری ابزار‌های نوین مالی هم‌چون برات الکترونیک و صندوق سپرده کالایی به شرکت‌های معدنی کمک کرده تا سرمایه در گردش خود را سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر تأمین کنند. برات الکترونیک جایگزینی مطمئن و دیجیتالی برای چک‌های سنتی است که سرعت معاملات را افزایش داده، و صندوق‌های سپرده کالایی نیز به فعالان صنعت امکان می‌دهد تا مواد اولیه خود را به پشتوانه دارایی واقعی در بازار سرمایه معامله کنند. مجموعه این اقدامات، زنجیره تأمین مواد معدنی را شفاف‌تر، رقابتی‌تر و پیش‌بینی‌پذیرتر کرده و گامی عملی در جهت هوشمندسازی اقتصاد معدن و صنایع معدنی کشور است. در گراف ذیل میزان پرداخت حقوق دولتی معادن متعلق به ایمیدرو در اولین سال دولت چهاردهم در مقایسه با مدت مشابه پیش از آن را نشان می‌دهد.

مدیریت جوان، چهره جدید ایمیدرو

در امتداد سیاست‌های دولت چهاردهم مبنی بر جوان‌گرایی و استفاده از مدیران شایسته و کارآمد، ایمیدرو طی سال گذشته گام بلندی در نوسازی بدنه مدیریتی خود برداشت. با بهره‌گیری از مدیران جوان در رده‌های میانی، ارشد و هیأت‌ مدیره شرکت‌های تابعه، چهره‌ای تازه و پویا از سازمان شکل گرفت که روحیه‌ی امید، خلاقیت و چابکی را در سراسر مجموعه تقویت کرد. این تحول مدیریتی، صرفاً تغییر افراد نبود؛ بلکه نوعی تغییر نسلی در سبک مدیریت محسوب می‌شود. مدیران جوان ایمیدرو با تکیه بر تجربه‌ی مدیران باسابقه و بهره‌گیری از دانش روز مدیریتی، توانستند ترکیبی از تجربه و نوآوری را در تصمیم‌سازی‌ها و اجرای برنامه‌ها ایجاد کنند. این رویکرد نه تنها موجب افزایش انگیزه در بدنه کارشناسی شد، بلکه مسیر رشد و ارتقای نیرو‌های داخلی را نیز هموار کرد تا بتوانند در آینده مسوولیت‌های بزرگ‌تری را برعهده بگیرند. نتیجه این تحول، شکل‌گیری هماهنگی بی‌سابقه در ستاد و شرکت‌های تابعه بود. فضای تعامل، هم‌فکری و کار تیمی تقویت شد و فرآیند تصمیم‌گیری سرعت گرفت. این هماهنگی سبب شد بسیاری از پروژه‌های نیمه‌تمام سال‌های گذشته در مدت‌ زمان کوتاه‌تری به مرحله‌ی اجرا و بهره‌برداری برسند. در نهایت، ثمره این تحول مدیریتی و سازمانی در سطح ملی نیز بازتاب یافت: ایمیدرو در سال ۱۴۰۴ و از میان ۱۲۱ دستگاه دولتی، عنوان «دستگاه برتر در حوزه اقدام برجسته و تحول‌آفرین» را در جشنواره شهید رجایی از آن خود کرد. این موفقیت نه صرفاً یک افتخار اداری، بلکه تأییدی بر اثر ملموس سیاست جوان‌گرایی و تحول ساختاری در مسیر توسعه بخش معدن و صنایع معدنی کشور است.

از مصرف‌کننده فناوری تا صادرکننده دانش فنی

در سال گذشته، کشورمان برای نخستین بار توانست با تلاش کارکنان سازمان ایمیدرو، فناوری تولید آهن اسفنجی را به کشور قزاقستان صادر کند. این موفقیت در رقابت مستقیم با فناوری آمریکایی به دست آمد و گامی بزرگ در صادرات دانش فنی ایران به شمار می‌رود. در حوزه نوآوری، طرح تولید گاز سنتز از زغال حرارتی برای جبران کمبود گاز در واحد‌های فولادی آغاز شد. برای رفع ناترازی گاز به ویژه در واحد‌های آهن اسفنجی که بیشترین نیاز به گاز طبیعی به عنوان خوراک دارند طرح تولید گاز سنتز از زغال‌های حرارتی بررسی و در فرآیند‌های انتخاب پیمانکار قرار گرفت. با عملیاتی شدن این طرح علاوه بر تامین گاز واحد‌های فولادی در زمستان، معادن زغال حرارتی کشور نیز فعال و سودآور می‌شوند. از دیگر برنامه‌های ایمیدرو تلاش برای کاهش مصرف گاز زنجیره فولاد کشور و حرکت به سمت تولید فولاد سبز بود. در این طرح تولید برق از خروجی دودکش واحد‌های فولادی در بخش احیا صورت می‌پذیرد و هدف تولید حدودا ۴۰% نیاز برقی واحد‌های احیای فولاد کشور است. این دستاورد می‌تواند منجر به صرفه‌جویی ۳۰۰ مگاواتی در مصرف برق زنجیره فولاد کشور شود؛ برقی معادل مصرف کارخانه‌های بزرگ فولادسازی مانند فولاد خراسان، یا برق مورد نیاز شهر‌های بزرگ کشور. تفاهم و نهایی‌سازی قرارداد پژوهشی با یکی از برترین دانشگاه‌های کشور در خصوص تجهیز مرکز احصاء فناوری‌های تولید فولاد سبز از دیگر اقدامات برجسته این سازمان است.

دریافت فایل: خلاصه عملکرد گزارش یک ساله ایمیدرو در دوره ریاست هیات عاملی «محمد آقاجانلو»

صنعت در خدمت محیط زیست

یکی از پروژه‌های ماندگار امسال، تصفیه پساب بندرعباس است؛ طرحی که بزرگ‌ترین چالش زیست‌محیطی این شهر را به فرصتی اقتصادی تبدیل کرده است. با بهره‌برداری از آن، علاوه بر رفع آلودگی، آب مورد نیاز صنایع غرب بندرعباس نیز تأمین می‌شود. در حوزه ایمنی نیز، ایجاد چهار پایگاه امداد و نجات معادن زغال‌ سنگ و تجهیز کارگران معادن بخش خصوصی، استاندارد‌های ایمنی را ارتقا می‌دهد. همچنین احداث ۴ پایگاه امداد و نجات برای معادن زغال سنگ کشور و تامین تجهیزات ایمنی برای کارگران معادن زغال بخش خصوصی از دیگر اقدامات این مجموعه می‌باشد. به عنوان مثال بزرگ‌ترین پایگاه امداد و نجات در سالگرد فاجعه معدن طبس، در شهریورماه سال جاری در ناحیه پروده شهرستان طبس افتتاح شد. پایگاه امداد و نجات معادن زغال‌ سنگ طبس با سرمایه‌گذاری ۴۰۰۰ میلیارد ریال و با مساحت ۱۵۰۰۰ مترمربع و زیربنای ۴۲۰۰ مترمربع تجهیز شده است. این مرکز، علاوه بر افزایش ایمنی و کاهش حوادث، زمینه اشتغال ۴۵ نفر را فراهم کرده است.

انرژی، رگ حیاتی توسعه

ایمیدرو برای رفع ناترازی انرژی و تأمین برق صنایع معدنی کشور گام‌های بزرگی برداشته است. این سازمان اکنون در حال احداث نیروگاه‌هایی با مجموع ظرفیت بیش از ۹ هزار مگاوات است؛ ظرفیتی که معادل تولید برق ۹ نیروگاه بزرگ حرارتی یا سه برابر برق مصرفی استانی مانند کرمان محسوب می‌شود. در نیمه نخست امسال نیز ۶۰۰ مگاوات از این نیروگاه‌ها وارد شبکه سراسری شده است — برقی که به اندازه نیاز برق استانی مانند سمنان است. در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای برای استفاده از میادین گازی هالگان و شاهین امضا شده که می‌تواند بخش مهمی از نیاز گاز صنایع فولادی و معدنی کشور را تأمین کند و وابستگی به منابع دیگر را کاهش دهد.

سالی که مسیر تغییر تثبیت شد

عملکرد ایمیدرو در نخستین سال دولت چهاردهم، نشانه‌ای روشن از بازگشت عقلانیت، تخصص و نظم به بخش معدن کشور است. در سالی که بسیاری از صنایع درگیر بحران‌های انرژی و منطقه‌ای بودند، ایمیدرو نه‌ تنها در مسیر خود متوقف نشد بلکه با جهش در تولید، فناوری و محیط زیست، الگوی تازه‌ای از حکمرانی صنعتی ارائه کرد. اگر سال‌های گذشته زمان آزمون و خطا بود، امسال سال اعتماد، تحول و بازسازی نهادی بود. چشم‌انداز پیش‌ رو نیز مشخص است: گسترش فناوری‌های سبز، جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی و تبدیل ایران به قطب منطقه‌ای صنایع معدنی و فلزات راهبردی.