به گزارش میمتالز، صنعت فولاد ایران به دلیل اتکا به فرآیند احیای مستقیم، وابستگی بالایی به گاز طبیعی دارد. در این فرآیند، گاز طبیعی پس از تبدیل به گاز احیاکننده (ترکیبی از هیدروژن و مونوکسیدکربن) نقش اصلی را در تبدیل گندله سنگ آهن به آهن اسفنجی ایفا میکند؛ بنابراین کوچکترین اختلال در تأمین یا مصرف گاز میتواند مستقیم بر تولید، هزینه تمام شده و توان صادراتی شرکتها اثر بگذارد. فولاد غدیر نیریز نیز به عنوان یکی از مجتمعهای تولید آهن اسفنجی و فولادسازی کشور، با همین چالش عمومی صنعت مواجه است.
اما تفاوت مهم این مجتمع در رویکرد مدیریت انرژی است، رویکردی که به جای نگاه مصرفی به گاز، آن را به عنوان یک منبع ارزشآفرین مدیریت میکند. بر اساس اطلاعات منتشرشده، مصرف گاز فولاد غدیر نیریز حدود ۱۲ درصد پایینتر از استانداردهای اعلامشده کشور ثبت شده است موضوعی که در شرایط فعلی بازار انرژی ایران میتواند یک مزیت اقتصادی قابل توجه ایجاد کند.
کاهش مصرف ویژه گاز در یک واحد فولادی تنها به معنای صرفهجویی در هزینه انرژی نیست، بلکه مجموعهای از پیامدهای مثبت را به همراه دارد. نخست، کاهش مصرف گاز به معنای افزایش تابآوری تولید در دورههای محدودیت انرژی است. در سالهای اخیر، بسیاری از فولادسازان به دلیل قطع یا کاهش سهمیه گاز، ناچار به کاهش تولید شدهاند، مسالهای که علاوه بر کاهش درآمد، موجب از دست رفتن بازارهای صادراتی و افزایش هزینههای ثابت میشود. دومین اثر، کاهش هزینه تمام شده محصول است. در بازاری که قیمت جهانی فولاد تحت فشار رقابت چین، نوسانات تقاضا و هزینههای حملونقل قرار دارد، حتی چند درصد کاهش هزینه تولید میتواند قدرت رقابتی یک شرکت را افزایش دهد. فولادسازی که بتواند با مصرف کمتر انرژی، محصول مشابهی تولید کند، در برابر شوکهای قیمتی و محدودیتهای زیرساختی مقاومتر خواهد بود.
مزیت دیگر مدیریت انرژی، افزایش بهرهوری سرمایهگذاریهای انجامشده است. کارخانههای فولادی میلیاردها تومان برای ایجاد ظرفیت تولید سرمایهگذاری میکنند، اما زمانی که انرژی کافی وجود نداشته باشد، ظرفیت اسمی کارخانه به ظرفیت واقعی تبدیل نمیشود؛ بنابراین بهرهوری انرژی به شرکتها اجازه میدهد از داراییهای موجود بیشترین استفاده را داشته باشند.

فولاد غدیر نیریز در سالهای اخیر علاوه بر تمرکز بر تولید، برنامههای توسعهای خود را نیز دنبال کرده است. این مجتمع دارای واحد احیای مستقیم و فولادسازی بوده و توسعه زنجیره ارزش آن در دستور کار قرار دارد. همچنین در مقاطعی اعلام شده که کارخانه آهن اسفنجی این مجموعه توانسته با ثبت رکورد تولید، بالاتر از ظرفیت اسمی فعالیت کند؛ موضوعی که اهمیت مدیریت فرآیند و بهرهوری عملیاتی را نشان میدهد. در واقع، تجربه فولاد غدیر نیریز نشان میدهد که در عصر ناترازی انرژی، مزیت رقابتی فولادسازان دیگر فقط به دسترسی به مواد اولیه، منابع مالی یا بازار فروش محدود نمیشود، بلکه توانایی مدیریت انرژی به یکی از ارکان اصلی رقابت تبدیل شده است.
این تغییر نگاه میتواند برای صنعت فولاد ایران یک درس مهم داشته باشد. در گذشته، بسیاری از مزیتهای صنعت فولاد کشور بر پایه دسترسی به گاز ارزان شکل گرفته بود، اما با افزایش مصرف داخلی، محدودیت منابع و تغییرات بازار جهانی، دوران اتکا به انرژی ارزان بدون توجه به بهرهوری رو به پایان است.
آینده صنعت فولاد به شرکتهایی تعلق خواهد داشت که بتوانند مصرف انرژی را کنترل، فرآیند تولید را هوشمند و هزینههای خود را مدیریت کنند. از این منظر، عملکرد فولاد غدیر نیریز در کاهش مصرف گاز، تنها یک موفقیت عملیاتی نیست، بلکه نمونهای از تغییر پارادایم در صنعت فولاد ایران است، جایی که مدیریت انرژی از یک الزام زیستمحیطی و عملیاتی، به یک مزیت اقتصادی و رقابتی تبدیل میشود.
منبع: تیتر ۲۰